مقدمه: خوددرمانی به عنوان یک چالش عمده بهداشتی، منجر به عوارض جانبی داروها، مقاومت آنتی‌بیوتیکی و افزایش هزینه‌های درمانی می‌شود. این مطالعه با هدف تعیین فراوانی و شناسایی عوامل موثر بر خوددرمانی انجام شد.
روش‌ کار: این مطالعه توصیفی-تحلیلی در سال 1400 بر روی 270 زن بالای 15 سال مراجعه‌کننده به 42 مرکز و پایگاه تحت پوشش مرکز بهداشت جنوب تهران (مناطق 11، 16 و 17) انجام شد. نمونه‌گیری به روش تصادفی سیستماتیک انجام و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته جمع‌آوری گردید. روایی پرسشنامه با شاخص CVI و پایایی با آلفای کرونباخ و روش بازآزمایی تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 25 و با استفاده از آزمون‌های کای-دو و ضریب همبستگی پیرسون انجام شد.
یافته‌ها: فراوانی خوددرمانی در طی دو ماه گذشته 57/0% (فاصله اطمینان 95% : 51/1 تا 62/9) و برای اعضای خانواده 44/4 (فاصله اطمینان 95% : 38/5 تا 50/3) بود. بیشترین دلایل خوددرمانی شامل ابتلا قبلی به بیماری، وجود همیشگی دارو در منزل و مهم نبودن بیماری به ترتیب 82/1%، 50/2% و 47/2% بود. شایع‌ترین بیماری‌های منجر به خوددرمانی، سرماخوردگی (64/8%) و سردرد (61/8%) و پرکاربردترین داروها، آموکسی‌سیلین (14/1%) و استامینوفن (10/7%) بودند. تحلیل آماری داده‌ها نشان داد بین خوددرمانی با سطح سواد، وضعیت تأهل، سن ازدواج، تعداد فرزندان، وضعیت اقتصادی خانواده و میزان استرس  ارتباط معنی‌دار وجود دارد.
نتیجه‌گیری: شیوع خوددرمانی در زنان مورد مطالعه بسیار بالاست و تحت تأثیر عوامل اجتماعی-اقتصادی و روانی قرار دارد. برنامه‌ریزی آموزشی هدفمند، نظارت بر فروش داروهای بدون نسخه و افزایش دسترسی به خدمات پزشکی ارزان‌قیمت از راهکارهای کلیدی برای کاهش این پدیده محسوب می‌شوند.