مقدمه: محافظت از خانوارها در برابر مخاطرات مالی هنگام بهره‌مندی از خدمات مراقبت سلامت یکی از اجزای کلیدی پوشش همگانی سلامت است. این مطالعه به بررسی وضعیت محافظت مالی از خانوارهای ایرانی در برابر مخارج سلامت در سال 1402 با استفاده از شاخص مخارج کمرشکن سلامت پرداخته است.  
روش کار: این مطالعه با استفاده از داده‌های 37710خانوار شرکت‌کننده در پیمایش هزینه و درآمد خانوار سال ۱۴۰۲ انجام شد. مواجهه خانوارها با مخارج کمرشکن سلامت با استفاده از رویکرد سهم بودجه و بر اساس آستانه ۲۵ درصد مخارج مصرفی خانوار، به تفکیک محل سکونت و گروه‌های درآمدی خانوار محاسبه گردید. همچنین شدت وقوع مخارج کمرشکن سلامت نیز با استفاده از شاخص‌های بیش حدی و میانگین بیش‌حدی مثبت محاسبه شد. برای تحلیل داده‎ها از شاخص‌های آمار توصیفی و نرم افزارهای Excel و Stata  استفاده شد.
یافته‌ها: در سال 1402 بر اساس رویکرد سهم بودجه نرخ مواجهه خانوارها با مخارج کمرشکن سلامت  3.28 درصد (فاصله اطمینان 95 درصد: 2.95 تا 3.60 ) برآورد شد. این شاخص در خانوارهای روستایی 4.08 درصد و در خانوارهای شهری 3.05 درصد بود. همچنین بر اساس میانگین بیش‌حدی مثبت، خانوارهای مواجهه یافته با مخارج کمرشکن سلامت 11.22 درصد بیشتر از آستانه تعیین شده مخارج سلامت پرداخت از جیب داشته‌اند. این شاخص در خانوارهای شهری 10.98 درصد و روستایی 11.84 درصد بود.
نتیجه‌گیری: میزان مواجهه خانوارها با مخارج کمرشکن سلامت بیش از اهداف تعیین‌شده در سیاست‌های سلامت کشور است. برای بهبود محافظت مالی خانوارها بایستی ضمن کاهش مخارج سلامت پرداخت از جیب، گسترش عمق پوشش بیمه سلامت به خصوص در گروه‌های آسیب‌پذیر مورد توجه قرار گیرد.