مقدمه: ترخیص علی‌رغم توصیه پزشکی شاخصی کلیدی در کیفیت خدمات سلامت است که پیامدهای بالینی ناخوشایند و بار مالی سنگینی تحمیل می‌کند. این مطالعه با هدف تبیین نرخ شیوع، شناسایی عوامل خطر و ارزیابی مداخلات اثربخش در سطح جهانی و ایران انجام شد.
روش‌کار: این مطالعه به روش مرور دامنه‌ای بر اساس چارچوب «آرکسی و اومالی» انجام گردید. با جستجو در پایگاه‌های داده‌ای معتبر، ۳۶ مقاله نهایی انتخاب شدند. داده‌ها با تحلیل توصیفی (محاسبه میانه و دامنه میان‌چارکی) و تحلیل تماتیک استقرایی جهت استخراج مفاهیم کلیدی تجزیه‌وتحلیل شدند.
یافته‌ها: تحلیل مقالات منجر به شناسایی سه تم اصلی (ریسک‌فاکتورها، علل و مداخلات مؤثر) و ۱۱ تم فرعی شد. میانه شیوع کلی DAMA برابر با ۱.۵ درصد برآورد گردید که در بخش‌های روان‌پزشکی (۱۵ درصد) به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از سایر بخش‌ها (۱.۴ درصد) بود. متغیرهای دموگرافیک، چالش‌های اقتصادی و ضعف در ارتباط حرفه‌ای، مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های این پدیده بودند. مداخلاتی نظیر شناسایی زودهنگام بیماران پرخطر و ارتقای مراقبت‌های بیمارمحور نیز به‌عنوان راهکارهای کلیدی شناسایی شدند.
نتیجه‌گیری: شیوع بالای ترخیص علی‌رغم توصیه پزشکی به‌ویژه در مراکز روان‌پزشکی، نشان‌دهنده اشکالاتی در مدیریت بیمارستانی و نقصی در شاخص‌های کیفیت و عدالت سلامت است. سیاست‌گذاران باید با الزام رعایت اصول حرفه‌ای، تقویت مهارت‌های ارتباطی کادر درمان و اصلاح ساختارهای حمایتی، از هدررفت منابع و کاهش اثربخشی نظام سلامت پیشگیری کنند.