fa رعایت حقوق بیمار در مراکز بهداشتی درمانی کلان شهر تبریز از دیدگاه مادران باردار <p>    <strong>مقدمه:</strong> کارآمدی سیستم بهداشت و درمان کشور نیازمند تعامل و مشارکت فعال بین گیرندگان و ارایه‌کنندگان خدمات سلامت است. مراکز بهداشتی درمانی باید محلی برای درک و احترام به حقوق و مسؤولیت‌های گیرندگان خدمات، خانواده‌های آن‌ها و ارایه‌کنندگان خدمات باشند تا در سایه تعهد دوجانبه، سلامت جامعه در بالاترین سطح ممکن تأمین گردد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان رعایت حقوق گیرندگان مراقبت‌های دوران بارداری انجام گردید. </p><p>  <strong>روش کار:</strong> یک مطالعه توصیفی مقطعی با مشارکت 185 نفر از مادران بارداری که در ماه نهم بارداری قرار داشتند، در 40 مرکز بهداشتی درمانی و پایگاه بهداشتی کلان‌شهر تبریز در سال 90-1389 انجام گرفت. نمونه‌ها به روش تصادفی و به تعداد 3 الی 8 نفر از هر مرکز و پایگاه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه محقق ساخته که روایی و پایایی آن تأیید شده بود استفاده گردید. عملکرد مراکز و پایگاه‌ها در رعایت حقوق بیمار در 12 بعد از چهار محور حقوق بیمار از دیدگاه مادران باردار با امتیازدهی صفر (عملکرد بسیار ضعیف) تا ده (عملکرد مطلوب) بررسی شد و داده‌های جمع‌آوری شده در نرم‌افزار SPSS تحلیل گردید. </p><p>  <strong>یافته‌ها:</strong> از دیدگاه مادران باردار، همه محورها از عملکرد بالا و یا نسبی برخوردار بوده و ابعاد اعتماد و رازداری؛ رعایت حریم خصوصی؛ دسترسی؛ و استمرار دریافت خدمت، مطلوب بوده و بیشترین امتیاز (9≤) را به خود اختصاص دادند. برای ابعاد مربوط به ارتباط و تعامل مناسب؛ دریافت خدمت در سریع‌ترین زمان ممکن؛ تأمین امکانات رفاهی پایه و داشتن اختیار برای تصمیم‌گیری آزادانه از دیدگاه مادران باردار عملکرد متوسط گزارش شده (99/8 -7) و ابعاد انتخاب ارایه‌کننده خدمت؛ خدمت به دور از هرگونه آسیب و درد و رنج (ایمنی)؛ ارایه خدمت توأم با احترام و شایسته شأن و منزلت؛ و ارایه اطلاعات و آموزش‌های ضروری به ترتیب پایین‌ترین امتیاز عملکرد را دریافت نمودند (7>). در مجموع محور احترام به حریم خصوصی و رازداری بالاترین امتیاز (95%) و محور حق انتخاب و تصمیم‌گیری آزادانه کمترین امتیاز (70%) را کسب نمودند. ضمناًً در این مراکز سیستم بررسی و پاسخگویی به شکایات وجود نداشت. </p><p>  <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به اهمیت رعایت ابعاد مختلف حقوق گیرندگان خدمت در طول دوران بارداری و عدم توجه کافی به این مسأله، لازم است توجه افزون‌تری به ابعاد با عملکرد ضعیف معطوف شده و سیستم دریافت، بررسی و پاسخگویی به شکایات مراجعه‌کنندگان ایجاد گردد. </p><p>  </p> <p> <strong> </strong> <strong> </strong></p><p> <strong> </strong></p><p align="center">  Tabrizi JS¹ <a name="_ftnref1"><u>*</u> </a>(MD, PhD), Alipour R² (BSc), Farahbakhsh M³ (MD), Qolipour K⁴ (MSc), Mohammadzadeh M⁵ (MD) </p><p align="center">  </p><p align="center"> ¹<i>Health Services Management Research Centre (NPMC), Department of health services management, </i></p><p align="center"> <i> Faculty of Health and Nutrition, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran </i></p><p align="center"> ²<i>Shahid Beheshti hospital, Maragheh, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran </i></p><p align="center"> ^3<i> </i><i>Razi Teaching Hospital, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran </i></p><p align="center"> ^4<i> </i><i>Department of health services management, Faculty of Health and Nutrition, </i></p><p align="center"> <i> Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran </i></p><p align="center"> ^5<i> </i><i>East Azerbaijan Provincial Health Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran </i></p><p align="center">  </p><p align="center"> <strong> Received: 18 Apr 2011, Accepted: 27 Apr 2012 </strong></p><p>  </p><p> <strong> Abstract </strong></p><p>  </p><p> <strong> Introduction: </strong>Effectiveness of health services depends on appropriate communication and active participation of health service providers/receivers. Patients’ and care providers’ rights should be mentioned in health centers. This mutual commitment guarantees population health in the highest levels. This study aimed to assess the degree of adherence to patient rights from the perspectives of pregnant women in health centeres in Tabriz. </p><p> <strong> Methods: </strong>In this cross-sectional study, 185 pregnant women were recruited at the 9^th month of pregnancy from 40 health centers and health posts in Tabriz in 2010-11. A range of 3-8 individuals were selected randomly from each health center and health post. Data was collected using a self-structured valid and reliable questionnaire. Adherence of care providers to the patients’ rights were measured among the women. The questionnaire measured 12 aspects of 4 main domains of the Iranian Patient Rights Charter with scales from "0 = poor performance" to "10 = good performance". Data were analyzed in the SPSS. </p><p> <strong> Results: </strong>From the perspectives of pregnant women, performance of the health care providers in all domains was good or fair. Of 12 aspects of patients rights, confidentiality, privacy, accessibility and continuity had the highest performance scores (≥9). The aspects of communication, prompt attention, basic amenities and autonomy had moderate scores (7-8.99) and the right of choosing care provider, safety, dignity and providing necessary information and education had the lowest performance scores (<7). There were no complain management system in the health centers. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>Regarding importance of patient rights during pregnancy, health centers and health posts should pay more attention to the aspects with poor performance and should develop a complaint management system in health care centers. </p><p>  </p><p> <strong> Key words: </strong>m aternity care, patient rights, service quality </p><p> <strong> </strong></p><p>  </p><br clear="all" ><p> <strong> Please cite this article as follows: </strong></p><p>  Tabrizi JS, Alipour R, Farahbakhsh M, Qolipour K, Mohammadzadeh M. Adherence to Patient Rights from Perspectives of Pregnant Women in Tabriz Metropolitan Health Centers in 2011. Hakim Research Journal 2012 15(1): 78- 86. </p><p>  </p><br clear="all" ><hr width="33%" size="1" ><p> <a name="_ftn1"> <u>*</u> </a>Corresponding Author: Health Services Management Research Centre (NPMC), Faculty of Health and Nutrition, Tabriz University of Medical Sciences, Golghasht, Attar Nishaboury St., post code: 5166614711, Tabriz, Iran. <br>Tel: +98- 411- 3352291, E-mail: <a href="tabrizijs@tbzmed.ac.ir"><u>tabrizijs@tbzmed.ac.ir</u></a> </p> مراقبت‌های دوران بارداری، حقوق بیمار، کیفیت خدمت 78 86 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-444&slc_lang=fa&sid=1 Tabrizi JS جعفرصادق تبریزی tabrizijs@tbzmed.ac.ir Yes Alipour R رحیمه علیپور No Farahbakhsh M مصطفی فرحبخش No Qolipour K کمال قلی‌پور No Mohammadzadeh M مجتبی محمدزاده No