fa بررسی مدیریت پسماندهای جامد مطب‌های پزشکی شهر سبزوار <p>  <strong>مقدمه:</strong> پسماندهای پزشکی تولیدشده از مطب‌های پزشکی یکی از مهم‌ترین مشکلات زیست ‌محیطی کشورهای در حال پیشرفت هستند. چون پسماندهای پزشکی از نظر ماهیت ناهمگون بوده و حاوی ترکیبات عفونی‌اند. در شهر سبزوار روش مناسبی برای جداسازی پسماندهای پزشکی در مطب‌های پزشکی وجود ندارد. این مطالعه با هدف تعیین کمیت و ترکیب انواع پسماندها در مطب‌های پزشکی و مدیریت آن درسال 1387انجام گردید. </p><p>  <strong>روش کـار:</strong> در این مطالعه توصیفی، از هر مطب پزشکی سه نمونه در انتهای سه روز کاری بررسی شد. مطب‌هایی که از آنها نمونه‌برداری شد، شامل مطب‌های عمومی و تخصصی بودند. ترکیبات پسماند مطب‌های پزشکی بر اساس طبقه‌بندی سازمان جهانی بهداشت آنالیز شدند. کیسه‌های مخصوص تفکیک به مطب‌ها داده شد. پسماندها در محل به چهار دسته (شبه‌خانگی، عفونی، نوک‌تیز و دارویی) جداسازی و توزین شدند. </p><p>  <strong>یافته‌ها:</strong> بر اساس این نتایج، در مجموع میزان تولید سالیانه پسماندهای پزشکی در مطب‌های پزشکی شهر سبزوار 37276 کیلوگرم می‌باشد. مطب‌های عمومی وتخصصی به ترتیب 18965 و 18311 کیلوگرم در سال پسماند تولید می‌کنند. بر اساس آنالیز آماری، پسماندهای شبه‌خانگی، بالقوه عفونی و نوک‌تیز به ترتیب 70، 14 و 16 درصد از کل تولید پسماند مطب‌های پزشکی را تشکیل می‌دهد. بر اساس آزمون آماری میانگین کل پسماندها (نوک‌تیز، عفونی و شبه‌خانگی) برای هر دو گروه مطب‌ها به ترتیب 29/45 ±99/185 و 99/35 ±52/165 و 32/114 ±75/818 برآورد گردید. </p><p>  <strong>نتیجه‌گیری:</strong> این مطالعه نشان داد که در بیشتر مطب‌های پزشکی، عملیات جداسازی پسماندهای پزشکی کامل نیست. لذا به منظور کاهش آلودگی در این مراکز بایستی فعالیت‌هایی را در مورد دفع پسماندهای پزشکی در محل تولید و به صورت متمرکز در محدوده مطب‌ها انجام داد. همچنین کارکنان شاغل در امر جمع‌آوری و حمل و نقل پسماندها بایستی کلیه اقدام‌های حفاظت شخصی را رعایت نمایند. </p><p>  </p> <p> <strong> </strong></p><p align="center">  Dehghani MH <a name="_ftnref1"><u>*</u> </a>1 (PhD), Omrani Gh. A¹ (PhD), Nadafi K¹ (PhD), Marosi M² (MSPH), Azam K³, (PhD). </p><p align="center"> </p><p align="center"> <i>¹</i><i>Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, </i></p><p align="center"> <i> Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </i></p><p align="center"> <i>²</i><i>Health Center of Sabzevar, Sabzevar, Iran </i></p><p align="center"> <strong><i>³</i></strong><i>Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, </i></p><p align="center"> <i> Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </i></p><p align="center"> <i> </i></p><p align="center"> <strong> Received: 26 Sep 2010, Accepted: 18 May 2011 </strong></p><p>  </p><p>  </p><p> <strong> Abstract </strong></p><p>  </p><p> <strong> Introduction: </strong>Medical wastes produced in physicians’ offices are one of the most important environmental problems in developing countries. Medical wastes are heterogeneous in nature and contain infectious compounds. There is no appropriate strategy to separate medical wastes of physicians’ offices in Sabzevar. The aim of this study was to assess quantity, composition, and the way of management of wastes of physicians' offices in Sabzevar in 2009.</p><p> <strong> Methods: </strong>In this descriptive study, we collected three samples of wastes at the end of working day from both GPs' and specialists' offices. The waste components were classified based on the category proposed by World Health Organization. The wastes were separated into four categories (domestic, infectious, sharp devices, and pharmaceuticals) and were weighted. </p><p> <strong> Results: </strong>According to the results, total annual wastes produced from physicians' offices were 37276Kg/yr. Offices of the GP's and specialists produced 18965 and 18311 Kg/yr wastes, respectively. The amounts of domestic type, potentially infectious, and sharp wastes were 70%, 14% and 16%, respectively. The statistical analyses showed that the mean ± SD weight of wastes (sharps, infectious, and domestics) for both types of medical offices were 185.99 ± 45.29, 165.52 ± 35.99 and 818.75 ± 114.32 , respectively. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>This study indicated that separation procedures of medical wastes were incomplete in Sabzevar. In order to reduce these kinds of pollutants, appropriate measurements should be taken to deal with the pollutants at their source of generation. The staff members involved in waste collection and transport should apply all personal protection measures. </p><p>  </p><p> <strong> Key words: </strong>M edical waste, Physicians' office, Sabzevar, Waste management </p><p> <strong> Hakim Research Journal 2011 14(1): 57- 63. </strong></p><br clear="all" ><hr size="1" width="33%" ><p> <a name="_ftn1"> <u>*</u> </a>Corresponding Author: Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Tel: +98- 21- 66954234, Fax: +98- 21-66419984, E-mail: <a href="dehghanihadi@yahoo.com"><u>dehghanihadi@yahoo.com</u></a> </p> پسماند پزشکی، مطب‌ پزشکی، سبزوار ، مدیریت پسماند 57 63 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-402&slc_lang=fa&sid=1 Dehghani MH دکتر محمدهادی دهقانی dehghanihadi@yahoo.com Yes Omrani Gh A دکتر قاسمعلی عمرانی No Nadafi K دکتر کاظم ندافی No Marosi M محمد ماروسی No Azam K دکتر کمال اعظم No