fa بقای پس از جراحی بیماران مبتلا به ادنوکارسینوما و متاستاز غدد لنفاوی: یک روش مبتنی بر فرآیندهای تصادفی پژوهشی Original <p> <strong>مقدمه:</strong> در سال ‌ های اخیر، گزارشات مختلف نشان داده است که سرطان معده در ایران از فراوانی بالایی برخوردار است ، و در مردان در مرتبه دوم و در کل در رتبه چهارم قرار دارد. این مطالعه با هدف تعیین بقا ی 5 ساله مبتلایان به سرطان معده جراحی شده در انستیتو کانسر و بررسی برخی عوامل موثر بر آن طراحی و اجرا شده است. در موارد زیادی پیشامدهایی در طول مدت بررسی برای بیماران رخ می ‌ دهند که ممکن است نتایج نهایی را نیز تحت تأثیر قرار دهند. وارد کردن چنین متغیرهایی به عنوان متغیر وابسته به زمان در مدل پیشنهاد شده است، اما استفاده از مدل ‌ هایی که توزیع توأم مدت زمان انتظار تا وقوع مرگ و زمان انتظار تا پیشآمد واسط (در این مطالعه عود) را درنظر داشته باشند، مطمئ ناً جواب دقیقتری خواهد داشت. ما در این مقاله با استفاده از فرآیندهای تصادفی شبه مارکفی غیر همگن و با در نظر گرفتن طول عمر و نرخ انتقال به عنوان فرآیندهای تصادفی دوگانه به تحلیل داده ‌ ها پرداخته ‌ ایم. </p><p><strong>روش‌کار:</strong> این مطالعه 129 بیمار مبتلا به سرطان معده با پاتولوژی ادنو کارسینوما همراه با درگیری غدد لنفاوی واقع در مرحله ¹4 بیماری را که از ابتدای سال 1374 تا فروردین 1378 در بخش ‌ های جراحی انستیتو کانسر ایران تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، مورد بررسی قرار داد. اثر متغیرهای فردی مانند سن (در هنگام جراحی)، جنس، و اطلاعاتی در مورد بیماری مانند محل درگیری، تعداد غدد لنفاوی درگیر، نوع عمل جراحی، وجود متاستاز کبدی و دور دست، تعداد و نوع درمان ‌ های ثانویه دریافتی، بروز عود و زمان وقوع آن بر طول عمر بیماران مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تجزیه وتحلیل از روش کاپلان - مایر، مدل مخاطرات متناسب کاکس، فرآیندهای مارکفی غیر همگن، برآوردگر برسلو و از نرم افزارهای آماری S-PLUS 2000 و R استفاده گردید و سطح معنی ‌ داری 05/0 در نظر گرفته شد. </p><p><strong>نتایج:</strong> احتمال بقا ی 5 ساله بیماران مورد بررسی 6/18 درصد، و میانه طول عمر در این بررسی 90/18 ماه بوده است. بررسی همزمان اثر متغیرهای مختلف بر احتمال بقا ی بیماران با استفاده از مدل مخاطرات متناسب کاکس نشان داد که متغیرهای سن، و بروزعود بر شانس زنده ماندن بیماران تاثیر گذار بوده ‌ اند. همچنین بررسی ‌ ها بر اساس مدل مبتنی بر فرآیندهای تصادفی مارکفی غیرهمگن نشان داد که متغیرهای جنس، نوع و گستردگی عمل جراحی و محل درگیری بر زمان تأخیر بروز عود، و متغیر سن بر بقا ی پس از عود، و بقا ی بیماران بدون عود اثر داشته است. </p><p><strong>بحث و نتیجه ‌ گیری:</strong> بقا ی 5 ساله مبتلایان به سرطان معده در ایران اندک است. به نظر می ‌ رسد یکی از مهمترین دلایل پایین بودن شانس زنده ماندن این بیماران دیر مراجعه کردن بیماران برای تشخیص و درمان است. اکثر بیماران در مراحل نهایی بیماری مراجعه می ‌ کنند و در این وضعیت اکثرا دچار متاستازهای غدد لنفاوی، کبد و حتی دوردست هستند که در نتیجه درمان آنها مشکل ‌ تر خواهد شد. بنابر این آموزش ‌ های فراگیر از طریق رسانه ‌ های عمومی در مورد علائم اولیه این بیماری و نیز انجام معاینات دوره ‌ ای ضروری است. </p><p>  </p> <p><strong> Authors: </strong>Zeraati H, (PhD) Mahmoudi M,(PhD) Kazemnejad A.(PhD) Mohammad K,(PhD) Haddad P,(MD). </p><p><strong>Introduction: </strong>In recent years, various reports indicate that gastric cancer is highly prevalent in our country it is the second most common cancer in men, and fourth in the general population. This study was designed and carried out to determine the five-year survival rate of gastric cancer patients who had undergone surgical treatment at one of the most important cancer treatment centers, the Iran Cancer Institute, and to assess its associated factors. During a study period, patients may often experience events that are likely to affect the final outcome as well. It has been suggested that such variables be assigned in the model as time-dependent covariates, but using models with joint distribution of time before death and time before an intermediate event (in this study, relapse), will certainly provide more accurate results. In this study we analyzed the data using a non-homogenous semi-Markovian stochastic process, regarding life span and intensity rate as the doubly stochastic processes. </p><p><strong>Methods: </strong>One hundred and 29 gastric cancer patients with adenocarcinomatous pathology and lymph node metastasis who had been admitted to and operated on at the Iran Cancer Institute between March 1995 and March 1999 were enrolled in this study. The patients’ life expectancy after surgery and its relationship with variables of age at the time of surgery, gender, and factors related to the disease such as the cancer site, number of affected lymph nodes, type of gastrectomy, presence of liver metastases or distance metastasis, number of complementary or secondary treatments received, relapse, and time to relapce were assessed. In the analyses, methods of Kaplan-Meier, Cox proportional hazards model, non-homogenous Markovian process, and Breslow estimator were used. The software used for the analyses were S Plus 2000 and R, and an alpha level of 0.05 was considered significant. </p><p><strong>Results: </strong>The five-year survival rate and the median life expectancy in the studied patients were 18.6% and 18.90 months, respectively. The Cox proportional hazards model was used to assess the effect of different variables simultaneously, and it showed that age, and relapse influenced the chances of survival. It was also shown (based on non-homogenous Markovian stochastic processes) that sex, type of gastrectomy and cancer site correlated with time of relapse, while age affected survival after relapse, and age correlated with survival of patients without relapse. </p><p><strong>Conclusion: </strong>Gastric cancer patients in Iran have a low five-year survival rate. One of the most important reasons seems to be delayed consultation and diagnosis. Most patients are seen first with the disease in the late stages. At this point, most have lymph node, liver, or even distant metastases which makes treatment even more complex. Thus, it is necessary to employ mass media for extensive public education about the early warning signs of the disease and performing periodic examinations. </p><p> <strong>�</strong></p><p><strong>Keywords: </strong>Survival, gastric cancer, Cox proportional hazards model, semi-Markovian process, doubly stochastic process. </p><p>  </p><p>  Hakim 2006 8(4) 15-20. </p><p>  </p> بقا ی ، سرطان معده، مدل مخاطرات متناسب کاکس، فرآیندهای نیمه مارکفی، فرآیندهای تصادفی دوگانه . 15 20 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-375&slc_lang=fa&sid=1 دکتر حجت زراعتی Yes دکتر محمود محمودی No دکتر انوشیروان کاظم‌نژاد No دکتر کاظم محمد No دکتر پیمان حداد No