fa ارزیابی عملکرد دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور طی سال‌های 86 -1381: مطالعه کارآیی فنی پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> از آنجا که ارزیابی شاخص‌های عملکردی دانشگاه‌ها میزان موفقیت آنها را در تحقق وظایف نظام سلامت نشان می‌دهد، این مطالعه به بررسی کارآیی فنی استفاده از منابع بهداشت و درمان در دانشگاه‌های علوم پزشکی می‌پردازد. </p><p><strong>روش کـار:</strong> در این مطالعه برای برآورد کارآیی فنی از روش تحلیل فراگیر داده‌ها ( Data Envelopment Analysis , DEA ) با رویکرد مبتنی بر نهاده و با فرض بازدهی متغیر نسبت به مقیاس استفاده شده است. متغیرهای مطالعه شامل متغیرهای ستانده (امتیاز ارزشیابی‌های پژوهشی، تعداد دانش‌آموختگان، میزان مرگ‌ومیر خام و تعداد دوزهای تجویز شده واکسن سرخک) و متغیرهای نهاده (بودجه، تخت فعال، تخت روز، و گروه‌های مختلف کارکنان) و متغیرهای محیطی و اجتماعی (جمعیت تحت پوشش، درصد باسوادی، درآمد سرانه و تیپ دانشگاه‌ها) می‌باشد. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> متوسط کارآیی دانشگاه‌های مورد بررسی در رهیافت DEA برابر 812/0 می‌باشد. لذا ظرفیت افزایش کارآیی فنی تولید در این دانشگاه‌ها (نسبت به کارآمدترین دانشگاه‌ها در جامعه مورد بررسی) تقریباً 19% است. حدود نیمی از دانشگاه‌های علوم پزشکی دارای بازدهی نزولی نسبت به مقیاس می‌باشند. از نظر وجود ظرفیت مازاد عوامل تولید، نهاده کارکنان پیراپزشک و سایر کارکنان بیشترین مازاد (9/4%) را داشته است. پنج دانشگاه علوم پزشکی بیشترین کارآیی و حدود نیمی از دانشگاه‌ها کارآیی کمتر از 8/0 داشتند. بیشترین مقدار کارآیی فنی این دانشگاه‌ها در سال‌های مورد مطالعه در سال 1386 با میزان 860/0 و کم‌ترین مقدار در سال 1384 با میزان 718/0 بود. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> کارآیی کم دانشگاه‌های علوم پزشکی موجب اتلاف منابع بهداشت و درمان کشور می‌شود. یک راه حل برای دانشگاه‌هایی با ظرفیت مازاد عوامل تولید، کاهش ظرفیت نهاده‌ها است. راه‌حل دوم افزایش عملکردهای آموزشی، پژوهشی و بهداشتی-درمانی دانشگاه‌ها است. </p><p>  </p> <p> <strong> Evaluating Performance of Medical Universities in Iran</strong> <strong>during 2002 to 2007: a Technical Efficiency Study </strong></p><p> <strong> </strong></p><p align="center">  Rashidian A^1,2,3 (MD, Ph.D), Jahanmehr N <a name="_ftnref1"><u>*</u> </a>^1,3(MSc, Ph.D student), Pourreza A¹ (Ph.D), Majdzadeh SR^2,4 (Ph.D), Godarzi G¹ (Msc) </p><p align="center"> </p><p align="center"> ¹Department of Health Management and Economics, School of Public Health, </p><p align="center">  Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center"> ²Knowledge Utilization Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center"> ³National Institute of Health Research of Iran, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center"> ⁴Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, </p><p align="center">  Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center">  </p><p align="center"> <strong> Received: 10 Nov 2009, Accepted: 12 May 2010 </strong></p><p>  </p><p>  </p><p> <strong> Abstract </strong></p><p>  </p><p><strong>Introduction: </strong>The mission of the medical universities in Iran has a close connection with the national mission of the health system. This study examines the technical efficiency of healthcare resources used in medical universities. </p><p><strong>Methods: </strong>This study estimates technical efficiency with Data Envelopment Analysis (DEA) model based on inputs, with variable returns to scale assumption. Study variables included output variables (research evaluation scores, number of graduates, crude mortality rate and the number of prescribed doses of MMR vaccine), inputs variables (budget, hospital beds, bed occupancy, number of staff), and social and environmental variables (the population covered by the university, literacy rate, per capita income, and the type of the university). </p><p><strong>Results: </strong>The average efficiency in the universities in DEA approach is 0.812. Therefore, the capacity to increase technical efficiency of production in medical universities (compared with the most efficient universities) is about 19%. Nearly 50% of medical universities demonstrated a descending return to scale. Excess capacity of production factors was most notable in paramedical staff (4.9%). Five medical universities had the highest technical efficiency and nearly half of the universities had an efficiency of less than 0.8. The highest level of technical efficiency of medical universities in this study was observed in year 2007 (0.860) and the lowest was in 2005 (0.718). </p><p><strong>Conclusion: </strong>Low efficiency of medical universities wastes healthcare resources. The inefficient universities with excess capacity may reduce their input capacity as one solution. The second choice is to increase the performance in education, research or healthcare. </p><p>  </p><p><strong>Key words: </strong>Academic Medical Centers , Data Envelopment Analysis, Efficiency Organizational </p><p> <strong> Hakim Research Journal 2010 13(1): 58- 68. </strong></p><p>  </p><br clear="all" ><hr size="1" width="33%" ><p> <a name="_ftn1"> <u>*</u> </a>Corresponding Author: Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Keshavarz Blvd, Tehran, Iran. Phone: +98- 914- 1849404, Fax: +98- 21- 88951397, Email : jahanmehr@razi.tums.ac.ir. </p> دانشگاه علوم پزشکی، تحلیل پوششی داده، کارآیی فنی، بازدهی نسبت به مقیاس 58 68 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-374&slc_lang=fa&sid=1 Rashidian A آرش رشیدیان No Jahanmehr N نادر جهان‌مهر jahanmehr@razi.tums.ac.ir Yes Pourreza A ابوالقاسم پوررضا No Majdzadeh SR سیدرضا مجدزاده No Godarzi G غلامرضا گودرزی No