fa وضعیت مسمومیت غذایی بوتولیسم در ایران (1386 -1382) از دیدگاه بهداشت مواد غذایی عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> مسمومیت غذایی بوتولیسم یکی از خطرناک‌ترین مسمومیت‌های غذایی است که در اثرمصرف مواد غذایی آلوده به ویژه انواع غذاهای کنسرو شده گیاهی و گوشتی، فرآورده‌های دریایی تهیه شده به روش سنتی (ماهی شور دودی شده، ماهی تخمیر شده، اشپل) و به ندرت فرآورده‌های لبنی رخ می‌دهد. این بیماری یکی از مشکلات بهداشتی برخی از کشورهای جهان به ویژه ایران محسوب ‌شده و میزان وقوع آن در کشورهای مختلف متغیر می‌باشد. هدف از انجام این مطالعه بررسی این مسمومیت غذایی دریک دوره پنج ساله در ایران از دیدگاه بهداشت مواد غذایی بوده است. </p><p><strong>روش کار:</strong> در این مطالعه مقطعی، اطلاعات مربوط به موارد وقوع مسمومیت غذایی بوتولیسم در ایران طی سال‌های <br>1386-1382 بر حسب استان‌های مختلف کشور، مواد غذایی ایجاد کننده مسمومیت، نوع فرآوری مواد غذایی، توزیع فراوانی در مناطق شهری و روستایی، جنس و تیپ‌های شایع کلستریدیوم بوتولینیوم در ایران جمع‌آوری و از نظر اپیدمیولوژیکی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> در این دوره پنج ساله جمعاً 341 مورد مشکوک به بوتولیسم در ایران به ثبت رسیده است که بیشترین و کمترین موارد آن مربوط به سال‌های 1386 (86/28% موارد) و 1382 (6/12%) می‌باشد. در بین استان‌های مورد مطالعه بیشترین و کمترین موارد مسمومیت به ترتیب مربوط به استان‌های گیلان با 90 مورد (39/26%) و آذربایجان غربی با 4 مورد (17/1%) بوده است. ماهی شور و اشپل با 08/31% موارد، به عنوان شایع‌ترین مواد غذایی ایجادکننده بوتولیسم شناخته شدند. همچنین میزان وقوع مسمومیت در مناطق روستایی (59/56%) به طور معناداری بیش از مناطق شهری (29/39%) بوده ویکی از مهم‌ترین علل وقوع مسمومیت بوتولیسم تهیه و مصرف مواد غذایی کنسروی در منازل (07/53%) تعیین گردید. به علاوه مطالعه حاضر نشان داد تیپ‌های E و A به ترتیب با 5/32% (47% - 18%) و 5/27% (3/41% -7/13%) موارد مثبت، با فاصله اطمینان 95%، به عنوان شایع‌ترین تیپ‌های ایجادکننده مسمومیت غذایی بوتولیسم در ایران مطرح هستند. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد تعداد موارد وقوع مسمومیت غذایی بوتولیسم طی سال‌های 1382 تا 1386 در ایران رو به افزایش بوده است که شاید یکی از دلایل آن توجه بیشتر به ثبت و گزارش بیماری در سال‌های اخیر باشد. اقداماتی همچون آموزش بهداشت عمومی، عدم استفاده از روش‌های سنتی و غیربهداشتی در عمل‌آوری مواد غذایی، استفاده از حرارت کافی در هنگام مصرف، عدم مصرف مواد لبنی غیرپاستوریزه و کنترل و نظارت منظم مسؤولین بهداشتی می‌توانند در پیشگیری از بروز این مسمومیت غذایی خطرناک مؤثر واقع گردند. </p> <p><strong>Introduction: </strong>The aim of the study was to determine the rate of food-born botulism poisoning from 2003 to 2007 in Iran. </p><p><strong>Methods: </strong>In this cross-sectional study, the data of the botulism cases in Iran during were collected and analyzed epidemiologically on account of food items which produce it, processing type, affluence distribution in rural & urban vicinities and widespread types . </p><p><strong>Results: </strong>Overall, 341 suspicious cases of botulism were recorded. The most and the least cases pertained to the years 2007(28.28%) and 2003 (12.6%), respectively. Among the provinces, Gilan lead the cases with 90 instances while the least amount related to West Azerbaijan with 4 occasions. Spawn and Salin fish (31.08 %) were the most botulism producing factors. Indeed, the prevalence rate in rustic vicinities (56.59%) was punctually more than cities (39.29%). Providing & consumption of canned foods in home was one of the most predominant causes of food poisoning (53.07%). Moreover, A and E types with the rate of (18-47 %) and (13.7-41.3 %), respectively were the most common causes of engendering botulism food poisoning. </p><p><strong>Conclusion: </strong>This kind of food poisoning had an escalation probably due to paying more attention to record and reports of the occurred cases in recent years in comparison with what was used to be. Some measures like general health education , not using unsanitary and traditional food processing, heating sufficient while consumption, not using unpasteurized dairy product and regular supervising by health inspector can prevent claimed issue. </p><p>  </p><p><strong>Hakim Research Journal 2009 11(4): 38- 46. </strong></p> مسمومیت غذایی بوتولیسم، ایران، اپیدمیولوژی. Foodborne botulism, Iran, food hygiene. 38 46 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-391&slc_lang=fa&sid=1 Tavakoli HR, (PhD) دکتر حمیدرضا توکلی No Zeynali M, (DMV) دکتر محمد زینلی mzeinali@yahoo.com Yes Mehrabi Tavana A, (PhD). دکتر علی مهرابی‌توانا No