fa درمان اعتیاد توسط عطاری‌ها در شهر تهران عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> در این مقاله به بررسی مواد و داروهای تجویز شده توسط عطاری‌های تهران برای درمان اعتیاد پرداخته شده است. </p><p><strong>روش کـار:</strong> این تحقیق دارای دو بخش پژوهش کیفی و آزمایشگاهی بوده است. مصاحبه عمیق با 52 نفر از ارایه‌دهندگان خدمات گیاهی از 22 منطقه شهرداری تهران بزرگ و با 32 نفر از معتادان یا خانواده‌های آنان و آزمایش کروماتوگرافی با لایه نازک برای 55 نمونه از ترکیبات بدون نام دست‌ساز که برای درمان اعتیاد در عطاری‌ها فروخته می‌شود انجام گردید. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> 85% از عطاری‌های مورد مطالعه به درمان اعتیاد نیز می‌پرداختند. گیاهان دارویی تجویز شده شامل اسطوخودوس، سنبل‌الطیب، بهار نارنج، زنیان و بادرنجبویه بوده است. گرچه تنها 20% از عطاری‌ها اظهار کردند که از ترکیبات شیمیایی نیز استفاده می‌کنند، لیکن بررسی آزمایشگاهی 55 نمونه داروهای دست‌ساز تجویزی برای درمان اعتیاد نشانگر وجود حداقل یک ترکیب شیمیایی در تمام نمونه‌ها بود. 91% نمونه‌ها دارای دی فنوکسیلات و 58% دارای حداقل یک ترکیب اپیوئیدی بودند. هزینه درمان تجویز شده توسط عطاران از 10 هزار تومان تا 200 هزار تومان متفاوت بوده است. 75% از معتادان این نوع ترکیبات را برای ترک اعتیاد بی تأثیر دانسته و یا آنها را اعتیادآور می‌دانستند. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> فعالیت وسیع عطاری‌ها در زمینه تجویز و فروش ترکیبات دست‌ساز علی‌رغم ممنوعیت قانونی آن و وجود تقاضا از سوی مردم چالشی جدی پیش روی سیاستگذاران این حیطه است. رویکرد علمی به طب گیاهی، تولید داروهای گیاهی زیر نظر وزارت بهداشت و فروش آنها با مجوز خاص، تدوین و اعمال آئین‌نامه نظارتی، آموزش نظام‌مند تمامی افرادی که به هر نوع دست‌اندرکار تولید، تجویز و یا فروش داروهای گیاهی هستند و آگاه‌سازی مردم پیشنهاد می‌شود. </p><p>  </p> <p><strong>Introduction:</strong> The objective of this study is to assess the medicines and materials dispensed by medicinal herbs sellers in Tehran for treatment of drug addiction. </p><p><strong>Methods:</strong> This study consisted of a qualitative study and a chemical laboratory analysis. In-depth interviews with a sample consisting of 52 medicinal herbs sellers from 22 zones of Tehran’s Municipality and 32 drug dependents or their family members were performed, and thin layer chromatography was done for 55 specimens from handmade anonymous materials sold by medicinal herbs sellers for treatment of addiction. </p><p><strong>Results:</strong> Eighty five percent of the studied herb sellers were active in treatment of addiction. The prescribed herbs consisted of Lavandula, Valerian, Citrus, Bishop’s weed fruit, and sweet balm. Although only 20% of the herb sellers disclosed dispensing chemical compounds as well as herbals, but all of the analyzed specimens included at least one chemical. Ninety one percent of the specimens contained diphenoxylate and 58% included at least one opioid. The cost of treatment ranged from 100 thousand to two million Iranian Rials per patient. Seventy five percent of addicts judged the dispensed medicines and material as either ineffective or addictive. </p><p><strong>Conclusion:</strong> Widespread and active involvement of herb sellers in prescription and selling of handmade chemical compounds for treatment of addiction, despite its illegality, and the large public demand for such medicines pose a serious challenge for the concerned policymakers. Scientific approach to herbal medicine, supervision of Ministry of Health and Medical Education on their production, licensing their sale, development and application of supervisory regulations, systematic training of those involved in production, prescription, and sale of herbal medicines, and public awareness rising are recommended. </p><p>  </p><p><strong>  Hakim Research Journal 2008 11(3): 11- 19. </strong></p> درمان گیاهی، مواد اپیوئیدی، اعتیاد. Medicinal herbs, opioids, addiction 11 19 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-378&slc_lang=fa&sid=1 Rahimi - Movaghar A, (MD, MPH) دکتر آفرین رحیمی‌موقر rahimia@tums.ac.ir Yes Khastoo G, (MD) دکتر گـل‌آرا خسـتو No Fekri M, (MD) دکتر منیر فکری No Akhondzadeh Sh (PhD, FBPharmacols, DSc) دکتر شاهین آخوندزاده No