fa تأثیر آموزش تغذیه تکمیلی و مهارت‌های تکاملی به مادران بر روند رشد و تکامل کودکان 5 تا7 ماهه مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شیراز 1382 عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> طی سالیان اولیه زندگی شبکه عصبی مغز نمو پیدا می ‌ کند و تا قبل از دو سالگی میلیون‌ها اتصال سلو‌‌ل‌های عصبی شکل می‌گیرد. توسعه و پیشرفت جسمی، فکری و شناختی انسان تا حد زیادی به همین اتصالات عصبی بستگی دارد. تحقیق حاضر با هدف تأثیر آموزش تغذیه تکمیلی و مهارت‌های تکاملی به مادران بر روند رشد و تکامل کودکان 7-5 ماهه شهر شیراز انجام شد. </p><p><strong>روش کـار:</strong> نمونه‌های مورد مطالعه مادران کودکان 7-5 ماهه بودند. 240 کودک از دو درمانگاه شهری در یکی از مناطق چهارگانه آموزش و پرورش انتخاب گردیدند و به طور تصادفی در دو گروه آموزشی و شاهد قرار گرفتند. هر ماه یک جلسه آموزشی از طریق فیلم و پمفلت به مدت شش‌ماه برای گروه آموزشی برگزار گردید. قد، وزن، دور سر، دور بازو و عملکرد تکاملی حرکات خشن کودکان هر دو گروه به وسیله متر، وزنه و تست تکاملی دنور به صورت ماهیانه بررسی گردید. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> به دلیل ریزش نمونه‌ها، تجزیه و تحلیل آماری روی 207 نمونه انجام شد. میانگین افزایش وزن در گروه آموزشی 05/8 کیلوگرم و در گروه شاهد 52/7 به دست آمد همچنین انحراف معیار افزایش وزن در گروه آموزش 64/0 و در گروه شاهد 6/0 بود. منحنی‌های وزن، قد، دور سر، و دور بازو در دو گروه ترسیم شد و با یکدیگر و منحنی استاندارد جهانی بر اساس مرکز علمی آمار سلامت و منحنی آیت‌الهی مورد مقایسه قرار گرفت. عملکرد تکاملی نیز در دو گروه با هم و با کودکان مطالعه دنور مقایسه گردید. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> به‌طور کلی نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که آموزش تغذیه تکمیلی به مادران می‌تواند بر افزایش وزن کودکان تأثیر بگذارد ولی بر قد، دور سر و دور بازو تأثیری ندارد وزن 003/0= p و قد 1/0 p= دور سر 173/0 p= و دور بازو <br>822/0 p= . همچنین در مورد آموزش مهارت‌های تکاملی حرکات خشن نیز باید گفت که آموزش تأثیری بر پیشرفت عملکرد تکاملی نداشته است. </p>گل‌‌واژگان: تغذیه تکمیلی، رشد، تکامل، شیرخواران. <p><strong>Introduction: </strong>Central nervous system develops during the first years of life. Millions of synapses form among nervous cells before two years of age. The present research was performed to assess the effects of mothers’ training about complementary feeding and developmental skills on growth and development of 5-7 month infants referring to health centers in city of Shiraz in Southwest of Iran. </p><p><strong>Methods: </strong>Mothers of 5-7 month old infants were the units of this study. Two hundred and forty infants were selected randomly from those referring to two urban clinics and were assigned randomly to two groups of intervention and comparison. Mothers in the intervention group participated in monthly sessions for six months where pamphlets and movies were used for training. Infants’ height, weight, head circumference, arm circumference, and gross motor developmental functions (using Denver Developmental Test) were monthly assessed in both groups. </p><p><strong>Results: </strong>Statistical analysis was performed on 207 subjects remaining after attrition. Mean weight gain (and its standard deviation) was 8.05 (and 7.52) Kg in intervention group and 0.64 (and 0.60) Kg in comparison group. Weight, height, head circumference, and arm circumference charts were drawn for the two groups and were compared with each other, with pertinent charts form National Center for Health Statistics (NCHS) , and with charts published by Ayatollahi et al. Developmental functions in the two groups were compared with each other and with Denver’s study results </p><p><strong>Conclusion: </strong>The results of this research show that the training of mothers on complementary feeding can contribute to infants’ weight gain (p=0.003), but does not have an effect on their height (p=0.1), head circumference (p=0.173), and arm circumference (p=0.882). Mothers’ training on developmental skills did not have any effect on developmental functions’ progression. </p><p>  </p><p> <strong> </strong><em><strong>  Hakim Research Journal 2008 11(2): 33- 38. </strong></em></p> Complementary feeding, growth, development, infants. 33 38 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-371&slc_lang=fa&sid=1 Alidoosti Shahraki K (MSc) کبری علیدوستی شهرکی koboo9@yahoo.com Yes Hosseini Nasab A, (MD) دکتر علی حسینی‌نسب No Foroohari S, (MSc) صدیقه فروهری No