fa ارزیابی جهش‌زایی و سرطان‌زایی آلاینده‌های هوای تهران به روش آزمون ایمز عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong>با توجه به توسعه روز افزون تکنولوژی و استفاده بشر از سوخت‌های مختلف، مرتباً بر مقدار آلاینده‌های محیط زیست افزوده می‌شود. بحث آلودگی هوا، به جهت نقشی که در سلامتی افراد جامعه به خصوص کودکان دارد، اهمیت پیدا کرده است. مطالعات انجام شده در سایر کشورها مشخص کرده است که ذرات حاصل از سوخت‌ موتورهای بنزینی و دیزلی دارای مقادیر زیادی از عوامل جهش‌زا و سرطان‌زا، از جمله هیدروکربن‌های حلقوی آروماتیک (PAH) هستند. </p><p><strong>روش کـار:</strong> جهت بررسی جهش‌زایی این مواد و سایر مواد آلی موجود در آلاینده‌های هوا، روش‌های مختلفی وجود دارد که یکی از آسان‌ترین، سریع‌ترین و کم‌خرج‌ترین آنها، آزمون ایمز (AMES) می‌باشد. این آزمون در سال 1967 توسط <br>دکتر Bruce N. Ames ارایه شد. در این آزمون از سوش‌های مختلف باکتری سالمونلا تیفی موریوم استفاده می‌شود که هر کدام از اینها به نوعی دستکاری ژنتیکی شده‌اند. به طوری که در محیط فاقد هیستیدین قادر به رشد نیستند. در صورتی که ماده مورد آزمون،‌به همراه این باکتری در محیط فاقد هیستیدین کشت داده شود، اگر ماده جهش‌زا باشد باکتری جهش می‌یابد و در نتیجه قادر خواهد بود که هیستیدین مورد نیاز خود را ساخته و شروع به رشد نماید. نتایج به دست آمده با این روش نشان داده است که حدود 83% از موادی‌که توسط این روش جهش‌زا شناخته می‌شوند، سرطان‌زا هستند. در تحقیق حاضر نیز از این روش استفاده گردید. ابتدا در طی سه فصل بهار، تابستان و پاییز،‌تعداد 76 نمونه هوا توسط دستگاه High Volume Sampler بر روی فیلترهای فایبرگلاس جمع‌آوری گردید. سپس مواد آلی موجود در نمونه‌ها توسط ماده دی کلرومتان و به وسیله دستگاه سوکسله استخراج گردید. باکتری‌های مورد استفاده (TA98 & TA100) نیز طی مکاتبه‌ای با دکتر Ames از آمریکا تهیه شد و توسط آزمون‌های مربوطه ژنوتیپ سوش‌ها تایید گردید. سپس نمونه‌های استخراج شده، در سه غلظت (8/.، 6/1 و 2/3 میلی‌گرم ماده خشک بر 100 میکرولیتر حلال) به روش آزمون ایمز، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از آزمایش‌ها به کمک روش آماری آنالیز واریانس یک‌طرفه و استفاده از روش Post Hoc مورد بررسی قرار گرفتند. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج حاصل از آزمون، نشانگر وجود مواد جهش‌زا در آلاینده‌های هوای تهران بود. نتایج به دست آمده از سوش TA98 و TA100 نشانگر این بود که در هر سه غلظت مورد آزمون، نسبت جهش‌زایی مواد آلی در فصل‌های بهار، تابستان و پاییز تفاوت معناداری با یکدیگر نداشته است اما نسبت جهش‌زایی در غلظت‌های 6/1 و 2/3 تفاوت معنادار آماری با عدد بحرانی 2 دارد. همچنین میانگین تعداد کلنی‌ها بر حسب غلظت‌های مختلف در طی فصل‌های بهار، تابستان و پاییز تفاوت معنادار آماری را نشان نمی‌دهند. اما تفاوت تعداد کلنی‌ها در غلظت‌های مختلف با گروه کنترل منفی دارای تفاوت آماری معنادار می‌باشد (p =0.001) . </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> مقایسه نتایج به دست آمده با نتایج تحقیقات در کشورهای دیگر، نشان می‌داد که در برخی موارد میزان جهش‌زایی آلاینده‌های هوای تهران بیشتر از این کشورها بود و این می‌تواند برای مسؤولین زنگ خطری باشد تا جهت کاهش میزان آلودگی هوا به خصوص در شهر تهران، تلاش بیشتری نمایند. </p> <p><strong>Introduction: </strong>With increasing development of technology and use of different types of fuels, environmental pollutants are increasing more and more in volume. Air pollution is an important issue with regard to its role in affecting human population health and especially the children. Studies in other countries have shown that the exhaust particles resulting from gasoline and diesel motors contain large amounts of mutagens and carcinogens including Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs). </p><p><strong>Methods: </strong>There are different methods for mutagenesis assessment of PAHs and other organic substances available in air pollutants among which the "AMES" method is the easiest, fastest, and the most cost-effective one. This method has been introduced by Dr. Bruce N. Ames in 1967. The Ames method uses different strains of Salmonella typhimurium bacteria, which are genetically manipulated so that they can not grow in media without histidin. These bacterial strains are cultivated in histidin-free media and the substance, whose mutagenicity is under investigation, is also added to the medium. If the substance is mutagen, the bacteria will transform to mutant strains and will be able to synthesize histidin and therefore will begin to grow. Investigations with the Ames method have shown that 83% of substances which are identified as mutagen with this method are carcinogen. We applied this method in the current study. Seventy six ambient air samples were collected on fiberglass filters using a "High Volume Sampler Set" during the spring, summer, and fall. The organic substances of the samples were extracted by dichloromethane and Soxhlet. The bacterial Strains (TA98 & TA100) were provided by the courtesy of Dr. Ames from the United States upon our contact with him and genotypes of the bacteria were confirmed using the pertinent assay methods. The extracted samples were assessed with the Ames method at three different concentrations of 0.8, 1.6, and 3.2 mg of dry material per 100 µl solvent. One-way analysis of variance and Post Hoc tests were used for statistical analysis. </p><p><strong>Results: </strong>The results indicated the presence of mutagenic substances in Tehran's air pollutants. Findings from TA98 and TA100 strains demonstrated that the mutagenicity ratios of the organic substances had significant differences with the critical value of two, for concentrations of 1.6 and 3.2 mg/100 µl. The mutagenicity ratios calculated for samples collected in spring, summer, and autumn did not have any significant difference with each other at the three tested concentrations. Also the mean colony counts did not demonstrate any significant difference in the mentioned seasons and at the three concentrations, but the colony counts were lower than the colony counts of the negative control group at the three concentrations (P value = 0.001). </p><p><strong>Conclusion: </strong>Comparison of our results with those form studies in other countries shows that the mutagenesis rates of Tehran's air pollutants are more than the similar rates in other countries in some cases. This is alarming for the authorities in order to do more efforts for decreasing the air pollution, especially in Tehran. </p><p>  </p><p><strong> Hakim Research Journal 2008 11(1): 29- 39. </strong></p><p>  </p> ایمز، جهش‌زایی، هوا، آلاینده، تهران. Ames , Mutagenicity, Air, Pollutants, Tehran . 29 39 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-364&slc_lang=fa&sid=1 Shahhosseiny MH, (PhD); دکتر محمدحسن شاه‌حسینی shahhosseiny@yahoo.com Yes Bagheri MJ, (MS); محمدجواد باقری‌پور No SoltanDallal MM, (PhD); دکتر محمدمهدی سلطان‌دلال No KhoramKhorshid MR, (PhD). دکتر حمیدرضا خرم‌خورشید No