fa الگوی مصرف داروها در ساکنین شهرستان بم در شش‌ماه اول پس از زلزله 1382 عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> پیش‌بینی داروهای مورد نیاز در مناطق زلزله‌زده از ملزومات برنامه‌ریزی و مدیریت بحران محسوب می‌شود. لذا مطالعه حاضر بدین منظور صورت گرفت تا نیاز واقعی به نوع دسته‌جات دارویی و هم چنین پر مصرف‌ترین داروهای تجویز شده جهت بیماران سرپایی بم در طی 6 ماه اول پس از زلزله 1382مورد بررسی قرار گیرد. </p><p><strong>روش کـار:</strong> این مطالعه به صورت توصیفی- مقطعی درطول 6 ماه اول پس از زلزله بم در دی‌ماه 1382 صورت پذیرفت. اطلاعات لازم ازمیان 3000 نسخه بیماران سرپایی که به طور تصادفی انتخاب شده بودند، استخراج گردید. این نسخ توسط پزشکان عمومی تیم‌های فوریت‌های پزشکی که در 12 مرکز مراقبت‌های بهداشتی استقرار داشتند، تجویز شده بودند. اطلاعات شامل جنس بیماران، تعداد اقلام دارویی در هر نسخه، دسته دارویی، نام دارو (تجاری- ژنریک) و راه تجویز داروها بود. همچنین اولین 25 قلم دارویی که بیشترین موارد مصرف را داشته‌اند، ثبت شدند . ارزیابی الگوی مصرف دارو بر اساس معیارهای سازمان جهانی بهداشت انجام شد. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> بیماران مذکر4/47% و مونث 6/52% از کل بیماران را تشکیل دادند. میانگین تعداد اقلام دارویی در هر نسخه 5/3 بود. راه تجویز 7/81% کل داروها خوراکی و 9/10% تزریقی بوده‌اند.پر مصرف‌ترین دسته‌های دارویی که در طی 6 ماه اول پس از زلزله تجویز شده بود به ترتیب شامل داروهای تنفسی (2/14%). داروهای ضددرد و ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDS) (3/11%)، داروهای ضدمیکروبی (2/11%)، داروهای گوارشی (6/9%) و داروهای مؤثر بر سیستم اعصاب مرکزی (7%) بوده‌اند. پر مصرف‌ترین اقلام دارویی به ترتیب پنی‌سیلین‌ها (8/6%)، فرآورده‌های سرماخوردگی (8%) و آنتی اسیدهای سیستمیک مانند رانیتیدین و امپرازول را شامل می‌شدند. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> داروهای تنفسی، داروهای ضددرد، داروهای ضدمیکروبی، داروهای گوارشی و داروهای مؤثر بر سیستم اعصاب مرکزی عمده‌ترین داروهای مصرفی و مورد نیاز در شش ماه اول پس از زلزله بم بوده‌اند. نتایج این بررسی می‌تواند به عنوان الگوی نیاز دارویی پس از بروز بلایای طبیعی باشد. </p><p>  </p> <p><strong>Introduction: </strong>Prediction of drug requirements in the earthquake-beaten areas is necessary for crisis management and program planning. Therefore, this study was performed to assess the real need for different drug groups and the most frequently used prescribed drugs for the outpatients in the first 6 months after the Bam earthquake of 2003. </p><p><strong>Methods: </strong>In this descriptive cross sectional study, data were collected by random selection of 3,000 prescriptions of outpatients who were visited by general practitioners of Emergency Medical Assistance Teams in 12 health care centers during the first 6 months after the Bam earthquake. Data included patients’ sex, number of drugs per prescription, drug categories, drugs’ names (generic or brand), and administration routes. The first 25 drugs with highest use frequency were recorded. Assessment of drug use pattern was done with World Health Organization’s criteria for this purpose. </p><p><strong>Results: </strong>Males constituted 47.4% and females constituted 52.6% of the patients. Mean number of drugs per prescription was 3.5. Oral administration was the most frequent route (81.7%) followed by injections (10.9%). Respiratory drugs (14.2%) were the most frequently used drug group, followed by analgesics and Non-Steroid Anti-Inflammatory Drugs (NSAIDs) (11.3%), antimicrobials (11.2%), digestive system drugs (9.6%) and central nervous system drugs (7%). Penicillins (6.8%), common cold preparations (8%), and systemic antacids (ranitidine and omeprazole) were the most frequently used drugs. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>Respiratory drugs, analgesics, antimicrobials, digestive system drugs and central nervous system drugs were the most frequently used and needed drugs during the first 6 months after the Bam earthquake. These results can be used as a template for prediction of drug needs after the natural disasters. </p><p>  </p><p><strong><i>Hakim Research Journal 2008 10(4): 27 - </i><i /><i>33 </i><i>. </i><i /></strong></p> زلزله، الگوی مصرف دارو، بم. Earthquake, Pattern of drug use, Bam. 27 33 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-9&slc_lang=fa&sid=1 Meimandi MSh دکتر منظومه‌شمسی میمندی manzume@yahoo.com Yes Sepehri GhR دکتر غلامرضا سپهری No Farrokhi Noori MR دکتر محمدرضا فرخی‌نوری No Mohsenbeighi M مطهره محسن‌بیگی No Motevallizadeh HR دکتر حمیدرضا متولی‌زاده No