fa فراهم‌سازی امکان استفاده از سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی در بخش بهداشت و درمان پژوهشی Original <p> <strong>مقدمه:</strong> اطلاع‌رسانی و ت‍أثیر عمده آن در تقویت و تحکیم فرآیند تصمیم‌گیری مدیریتی منجر به بالاترین کارایی یک سیستم می‌گردد. بنابراین چنانچه اطلاعات با سرعت لازم و به‌نحو شایسته‌ای در اختیار مدیران قرار گیرد، آنان را در تصمیم‌گیری‌های صحیح و مناسب یاری می‌دهد. عدم حصول این شرایط، مشکلات جبران‌ناپذیری به‌خصوص در بخش بهداشت و درمان بوجود می‌آورد. سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) این امکان را بوجود می‌آورد که اطلاعات موردنیاز سریع‌تر، دقیق‌تر، به هنگام و با امکانات بیشتر به دست کاربران برسد تا از آن در برنامه‌‌ریزی‌ها استفاده نمایند. هدف از اجرای این پروژه، ایجاد سیستم GIS در بخش بهداشت و درمان و نشان دادن مزایای آن نسبت به سیستم‌های دیگر اطلاعاتی از جمله سیستم اطلاعات مدیریت (MIS) در عمل و تأیید و تعیین خصوصیات کاربردی برتر آن بوده است. </p><p><strong>روش‌کار:</strong> پس از بررسی‌های لازم و تشکیل جلسات کارشناسی، سه شهرستان (فارسان از استان چهار‌محال و بختیاری، دشتی از استان بوشهر و بم از استان کرمان) که دارای تنوع اقلیمی و بیماری‌های مرتبط با محیط می‌باشند، برای اجرای پروژه انتخاب شدند. در ابتدا اطلاعات توصیفی جمع‌آوری و با انتخاب و اصلاح نقشه‌های پایه، لایه‌های اطلاعات مورد نیاز بر روی اطلاعات مکانی منطبق گردیدند. </p><p><strong>نتایج:</strong> در اجرای این پروژه بر مبنای اطلاعات توصیفی شبکه بهداشت و درمان و نیاز‌سنجی، مدل داده طراحی و در قالب یک بانک اطلاعات جغرافیایی (مکانی) پیاده‌سازی شد. به‌طور مثال تسهیلات بهداشتی و درمانی به همراه اطلاعات توصیفی آنها بر روی نقشه جغرافیایی شهرستان و در مکان‌های مربوطه تعیین و مشخص گردید. به‌طوری‌که لایه‌های اطلاعاتی مختلف مراکز بهداشتی به‌صورت دینامیک و همزمان قابل رؤیت است. همچنین می‌توان موارد بروز بیماری‌های مهم و در حال مراقبت نظیر سل، مالاریا، تالاسمی، وبا و غیره را در مکان‌های وقوع و روی نقشه معین و نسبت به پیشگیری و کنترل آنها با اطلاعات جامع و سریع‌تر اقدام نمود. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> سیستم در نهایت پاسخگوی بسیاری از نیازهای اطلاعاتی نظام سلامت است و امکان توسعه و بهبود آن از بسیاری لحاظ وجود دارد. </p> <p><strong>Introduction:</strong> Information and its major effect on strengthening the process of management decision-making cause the maximum efficiency in a system. Thus, if information is made available to managers with required speed and in a proper way, it will help them to make correct and proper decisions. Unavailability of such conditions will cause irretrievable problems, especially in the health sector. Geographical Information System (GIS) makes required information available for users more rapidly, accurately and up-to-date in order to make decision. The objective of applying GIS in health management is to show its advantages practically compared to other information systems e.g. MIS. </p><p><strong>Methods:</strong> After necessary studies and organizing experts' meetings, three districts (Farsan from Chaharmahal Bakhtiari province, Dashti from Boushehr province and Bam from Kerman province) were chosen where on the basis of their ecological variety and environmental related diseases. First descriptive information was collected then the required information layers were adjusted on spatial information by selecting and modifying the base maps. </p><p><strong>Results:</strong> The data model of this project was designed in the form of geographical databank on the basis of descriptive information of health network and need assessment. For example, the health and medical facilities with their descriptive information were specified on the district geographical map in a way that different information layers of health centers are visible dynamically and simultaneously. The incidence of important diseases such as tuberculosis, malaria, cholera, etc. can be also determined on the map so proper and prompt action can be taken for their prevention and surveillance. </p><p><strong>Conclusion:</strong> The system was accountable to information needs of health system and there is the possibility of its development and improvement from many aspects. </p><p></p><p><strong>Hakim Research Journal 2006 9(1): 58-63. </strong></p> سیستم‌ اطلاعات جغرافیایی، بهداشت، شیوع، بیماری، نظام سلامت. Geographical Information System, health, prevalence, disease, health system. 58 63 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-346&slc_lang=fa&sid=1 Zare M, (PhD) دکتر محمد زارع : zare100@yahoo.com Yes Shamszadeh PT ,(BS) پروین شمس‌زاده No Najjari A(MD). دکتر عباس نجاری No