fa بررسی تغییرات مصرف مواد افیونی و مداخلات موجود در طول سال اول پس از زلزله در بم پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> مصرف تریاک در منطقه جنوب شرقی ایران به صورت سنتی رواج داشته است. هدف از انجام این مطالعه بررسی تغییرات تعداد مصرف‌کنندگان، الگوهای مصرف و وضعیت خدمات درمانی برای معتادان طی یک سال پس از زلزله در شهر بم و یکی از روستاهای اطراف آن بوده است.</p><p><strong>روش کار:</strong> در این مطالعه کیفی از پنج روش مباحثه متمرکز گروهی، مصاحبه عمیق فردی، مشاهدات اتنوگرافیک، نقشه‌برداری و عکس‌برداری استفاده شده است. معتادان، مردم، ارایه‌کنندگان خدمات درمانی اعتیاد و سایر افراد کلیدی در 10 گروه و 69 مصاحبه عمیق فردی مورد مصاحبه قرار گرفتند. </p><p><strong>نتایج:</strong> شیوع اعتیاد در بم و باغچمک زیاد و بیشتر در مردان گزارش شد. تریاک شایع‌ترین ماده مصرفی بود، ولی مصرف هروئین شایع نبوده است. اکثر مصاحبه‌شوندگان معتقد بودند که پس از زلزله، مصرف تریاک و هروئین در بم افزایش یافته است. افزایش مصرف مواد در نوجوانان و در زنان نیز گزارش شده‌است. چند مرکز درمان اعتیاد در بم فعال بودند که تقریباً در همه آنها فقط خدمات سم‌زدایی وجود داشت. بسیاری از معتادان از وجود این مراکز بی‌اطلاع بودند.</p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> افزایش شیوع اعتیاد پس از زلزله، لزوم انجام برنامه‌ریزی سریع برای کاهش گسترش مصرف مواد و اثرات منفی آن را می‌طلبد.</p> <p><strong>Introduction:</strong> Opium use has been traditionally common in the southeast of Iran. The aim of this study was to assess the changes in the prevalence of drug abuse, its pattern and health service status in the city of Bam and Baghchamak village during the first year after Bam earthquake. </p><p><strong>Methods:</strong> Five qualitative methods were used in this study: focus group discussion, individual in-depth interview, ethnographic observation, mapping and photographing. Drug abusers, ordinary people, drug abuse therapists, and other key informants were interviewed in ten groups and 69 individual in-depth interviews. </p><p><strong>Results:</strong> A high prevalence of drug dependence was reported in Bam and Baghchamak, especially among men. Opium was the most widely used illicit drug, but heroin use was rare. Most of the interviewees believed that opium and heroin use has increased in Bam after the earthquake. Also an increase of drug use has been reported in the youth and women, as well. There were a few centers providing drug abuse treatment services, and in almost all of them detoxification was the only service provided. Many drug abusers were unaware of the available services. </p><p><strong>Conclusion:</strong> Bam earthquake caused an increase in drug use. There is an urgent need for plans to establish a rapid response to control the rise in drug use and minimize its negative effects. </p><p></p><p></p><p><strong>Hakim Research Journal 2006 9(1):52-57 </strong></p> اعتیاد، تریاک، هروئین، بلایا، زلزله. addiction, opium, heroin, natural disasters, earthquake. 52 57 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-345&slc_lang=fa&sid=1 Farhoudian A, (MD) دکتر علی فرهودیان No Rahimi Movaghar A, (MD, MPH) دکتر آفرین رحیمی‌موقر rahimia@tums.ac.ir Yes Rad Goodarzi R, (MD) دکتر رضا رادگودرزی No Younesian M (MD) دکتر مسعود یونسیان No Mohammadi MR,(MD). دکتر محمدرضا محمدی No