fa بررسی الگوی بهره‌گیری از خدمات بهداشتی و درمانی توسط جامعه روستایی استان گیلان عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> تصمیم‌گیری استراتژیک در تمامی سیستم‌های بهداشتی باید بر اساس اطلاعات حاصل از الگوی بهره‌برداری از خدمات بهداشتی توسط جامعه و عوامل مؤثر بر آن همچون وضعیت اجتماعی و اقتصادی، تصمیم‌گیری‌های سیاسی، الگوی بیماری‌ها در جامعه و خدمات ارایه شده در این سیستم‌ها باشد. </p><p><strong>روش کار:</strong> در یک مطالعه مقطعی در زمستان سال 1382 تعداد 2968 خانوار روستایی به‌روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای خوشه‌ای تصادفی از خانوار، مورد پرسشگری واقع شدند. جمع‌آوری داده‌ها توسط پرسش‌نامه و از طریق مصاحبه با یکی از افراد خانوار بالای 15 سال توسط تیم پرسشگری و به‌صورت مراجعه به درب منازل صورت گرفت. قسمت اول پرسش‌نامه شامل اطلاعات زمینه‌ای و قسمت دوم شامل ثبت هرگونه مشکل بهداشتی و بهره‌گیری از مراکز بهداشتی و درمانی در طی یک ماه گذشته بوده است. داده‌ها پس از جمع‌آوری توسط نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> در این مطالعه 12086 نفر با بُعد خانوار70/4 بررسی شدند که از کل جمعیت تحت مطالعه 1670 نفر (138 در هر 1000 نفر، 141- 135 در هر هزار نفر با فاصله اطمینان 95%) در یک‌ماه گذشته، رویداد حداقل یک بیماری را گزارش کرده‌اند. از نظر نحوه درمان، 30 نفر (8/1%) به هیچ مرکز بهداشتی یا درمانی مراجعه‌ای نداشتند و 41 نفر (5/2%) خوددرمانی نمودند. از میان مراجعین، بیشترین مراجعه به مطب‌های خصوصی با 3/49%، خانه‌های بهداشت 5/26%، مراکز بهداشتی و درمانی3/12%، بیمارستان‌های دولتی4/6% بود و تنها 3/0% به بیمارستان‌های آموزشی مراجعه کردند. در این مطالعه سن، جنس و سطح تحصیلات با میزان بهره‌گیری از خدمات بهداشتی و درمانی ارتباط داشته است (0001/0 p<). </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> به‌نظر می‌رسد استفاده کمتر از خدمات بهداشتی و درمانی به‌خصوص مراکز دولتی چند عاملی است، بررسی عوامل مؤثر بر رفتارهای بهره‌مندی از خدمات، دلایل استقبال کمتر مردم از مراکز دولتی و هزینه واحد این مراکز در مطالعات بعدی توصیه می‌شود. </p> <p><strong>Introduction:</strong> Strategic policy making in all health care systems should be based on information relating to health utilization behaviors and the factors determining this behavior such as sociodemographic factors, economic and political systems conditions, disease pattern and the care provided in health services. </p><p><strong>Methods:</strong> In a cross sectional study, using a multistage cluster random sampling, 2968 rural households in Guilan in which the household head or senior person was above 15 years old were interviewed using a structured questionnaire. The questionnaire consisted of demographic variables, disease history, and health utilization during the past month. Data analysis was done with SPSS 10 software and χ2 test was used. </p><p><strong>Results:</strong> In this study, 12086 people (family size: 4.7) were interviewed. In total, 1670 persons (138/1000, CI 95%: 135-141 /1000) reported of at least one medical problem in the previous month. Thirty (1.8%) had not sought any medical care and 41 (2.5%) had used self-treatments. The main sources of medical care were private clinics (49.3%), government-run outpatient clinics (38.8%), general hospitals (6.4%), and training hospitals (0.3%). Age group, sex and education affected the utilization of health services. </p><p><strong>Conclusion:</strong> It seems that underutilization of health centers, especially government-run centers, is multifactorial and future studies are recommended focusing on factors affecting health care utilization, causes of low frequency of attending public services and unit costs of these centers. </p><p></p><p><strong>Hakim Research Journal 2007 10(2): 50- 55. </strong></p> سیستم بهداشتی، بهره‌گیری خدمات بهداشتی، روستا. Health care system, health utilization, rural. 50 55 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-321&slc_lang=fa&sid=1 Mohtasahm Amiri Z, (MD, MPH) دکتر زهرا محتشم ‌امیری mohtashamaz@yahoo.com Yes Naghshpoor P, (MD) دکتر پویا نقش‌پور No Jafari Shakib A, (MD). دکتر عباس جعفری ‌شکیب No