fa بررسی اثر درمانی گیاهان دارویی گزنه، درمنه، باریجه، مورد، ترخون، سیر و اوکالیپتوس بر روی لیشمانیازیس جلدی ناشی از لیشمانیا ماژور در موش‌های سوری عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> لیشمانیازیس به بیماری اطلاق می‌شود که علت عمده آن تک‌یاخته‌ای از جنس لیشمانیا است. تظاهرات بالینی لیشمانیازیس در انسان‌ها از بثورات جلدی تا درگیری‌های کشنده احشایی می‌باشد. هدف از این مطالعه، بررسی اثر درمانی 7 نوع عصاره گیاهان دارویی به نام‌های اوکالیپتوس، مورد، باریجه، درمنه، ترخون، سیر و گزنه بر روی لیشمانیازیس ناشی از لیشمانیا ماژور در موش‌های سوری بود. </p><p><strong>روش کـار:</strong> تعدادی موش سوری به لیشمانیا ماژور آلوده شدند. برای این کار آماستیگوت‌های جدا شده از زخم فعال موش به حیوان تلقیح شدند (از پروماستیگوت‌های جدا شده از محیط کشت RPMI نیز می‌توان استفاده نمود). پس از ایجاد عفونت، تمامی حیوانات از نظر پارازیتولوژی (دیدن جسم لیشمن) مورد بررسی و تأیید قرار گرفته شدند. تمامی موش‌های آلوده به‌طور تصادفی به سه قسمت تقسیم شدند: الف- گروه مورد که با داروی مورد نظر درمان شدند، ب- گروه کنترل 1 که هیچ‌گونه درمانی در آنها صورت نگرفت و ج- گروه کنترل 2 یا دارونما (از آن‌جایی‌که از اتانل 96 به‌عنوان حلال عصاره‌ها استفاده شده بود، این گروه با حلال تیمار شدند). تعداد 10 عدد موش نیز بدون ایجاد آلودگی در آنها، برای کنترل شرایط آزمایشگاه در نظر گرفته شدند. قبل از شروع درمان، قطر زخم‌ها اندازه‌گیری شد. درمان به‌صورت جلدی، دوبار در روز (صبح و عصر) و به‌مدت 40 -30 روز انجام شد. پس از پایان دوره درمانی مجدداً در صورت ابقای زخم قطر آنها توسط کولیس اندازه‌گیری شد و پس از آزمون پارازیتولوژی این موارد با موارد مشابه قبل از درمان مقایسه و نتیجه‌گیری شد. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> از میان هفت گیاه دارویی مورد مطالعه، عصاره اوکالیپتوس و عصاره ترخون موجب درمان کامل زخم‌های کوچک (و حذف کامل جسم لیشمن از محل ضایعه) شدند و از گسترش زخم‌های بزرگ (با کاهش تعداد انگل) جلوگیری نمودند. در گروه‌های کنترل 1، کنترل 2 و گروه‌های مورد درمان با سایر عصاره‌ها چنین نتایجی حاصل نشد؛ حتی افزایش در قطر زخم‌ها نیز مشاهده شد. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> افزایش قطر زخم‌ها در گروه کنترل 2، نشان‌دهنده عدم تأثیر درمانی الکل اتیلیک موجود در دارو و درمان زخم‌های کوچک در دو گروه مورد درمان با اوکالیپتوس و ترخون، نشان‌دهنده اثر درمانی این دو گیاه است. مطالعات و آزمایش‌های بیشتر ‌جهت یافتن مواد مؤثر موجود در این عصاره‌ها پیشنهاد می‌شود. </p> <p><strong>Introduction:</strong> Protozoan parasites of the genus Leishmania are the causative agents of leishmaniasis. Clinical manifestations of leishmaniasis in humans range from mild cutaneous lesions to fatal visceral involvement. This study was done to evaluate the therapeutic effects of seven herbal drugs, namely Eucalyptus globulus, Myrtus communis, Ferula gumosa, Artemisia herbaalba, Artemisia dracunculus, Allium sativum and Urtica dioica, on cutaneous leishmaniasis, caused by L. major. </p><p><strong>Methods:</strong> Leishmania major (MRHO/IR/76/ER) amastigotes taken from active lesions were subcutaneously injected into the lab mice (promastigotes isolated from the RPMI medium could also be used). The animals were randomly divided into three groups:1) test group, which were treated by the use of the aforementioned herbs administered locally, twice a day, 2) control 1 which received no treatment and 3) control 2 or placebo group receiving ethanol 96◦ which was the solvent of the essence or extracts. After the formation of lesions, which took 1 to 3 months following leishmania inoculation, the specimens were prepared, the number of amastigotes was counted and the diameters of the lesions were measured. The treatment was continued for a month. At the end of the treatment period the lesions were sampled and their diameters were measured. </p><p><strong>Results:</strong> The results showed that among the studied herbs, the essences of Eucalyptus globulus and Artemisia dracunculus reduced the diameter of lesions or caused small lesions to disappear completely. There was also a remarkable reduction in the number of parasites, leading to their complete omission in some cases. In the placebo and control groups no change was noticed in the size of the lesions or the number of parasites. </p><p><strong>Conclusion:</strong> The essences of Eucalyptus globulus and Artemisia dracunculus are effective drugs for healing cutaneous leishmania lesions. In order to find the effective substance in these essences, further investigations are recommended. </p><p></p><p><strong> Hakim Research Journal 2007 10(2): 21-27. </strong></p> لیشمانیا ماژور، لیشمانیازیس جلدی، داروهای گیاهی، موش سوری. Leishmania major, cutaneous leishmaniasis, herbal drugs, mice. 21 27 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-315&slc_lang=fa&sid=1 Babaee Khou L, (MSc) لاله بابایی‌خو ramezani@erc.ac.ir Yes Mohebali M, (PhD) دکترمهدی محبعلی No Niakan Lahiji, (PhD) دکتر محمدرضا نیاکان ‌لاهیجی No Mehrabi Tavana A, (PhD). دکتر علی مهرابی ‌توانا No