fa بررسی سه دهه مقالات پژوهشی کشور در زمینه اعتیاد عمومى General پژوهشی Original <p><strong>مقدمه:</strong> هدف اصلی این تحقیق تشریح ویژگی‌های مهم تولید علم در زمینه اعتیاد در کشور از طریق بررسی مقالات چاپ شده در مجلات علمی داخلی و خارجی طی سی سال گذشته بوده است. </p><p><strong>روش ‌ کار:</strong> برای انجام این پژوهش از بانک مقالات پژوهشی بهداشت روان مرکز ملی تحقیقات علوم پزشکی کشور (IranPsych) که شامل مقالات پژوهشی روانپزشکی، روانشناسی و علوم پایه اعصاب است استفاده شد. در این تحقیق، بررسی به مقالاتی محدود شد که در یک دوره سی ساله، از 1352 تا 1381 (1973 تا 2002 میلادی) منتشر شده‌اند. در این مطالعه مقطعی- توصیفی اطلاعات زیر جمع‌آوری شدند: سال انتشار پژوهش، حوزه ها و موضوعات پژوهش، روش و محل پژوهش. جمع‌آوری اطلاعات توسط شش روانپزشک و روانشناس آموزش‌دیده انجام شد. پایایی بین‌آزماینده سنجیده شد که نشان‌دهنده توافق مطلوب بین ایشان بود. </p><p><strong>یافته‌ها:</strong> از میان 3031 مقاله با مشخصات یاد شده، 19/7 درصد (218 مقاله) مربوط به اعتیاد بوده‌اند. اعتیاد شایع‌ترین اختلال روانپزشکی مورد مطالعه پس از اختلالات خلقی بوده است . حدود 40 درصد از این مقالات در مجلات خارجی به چاپ رسیده‌بودند. بیش از 70 درصد این مقالات در 5 سال آخر منتشر شده بودند. حوزه‌های مختلف تحقیقات به ترتیب عبارت بودند از: تحقیقات بالینی، علوم پایه، روان‌شناسی و مطالعات همه‌گیر شناسی. دوسوم این مطالعات به مواد اپیوئیدی، و سهم ناچیزی به الکل و سایر مواد پرداخته‌ بودند. تنها 14مقاله به درمانهای دارویی- فیزیکی، و 2 مقاله به درمان ‌ های روانی- اجتماعی پرداخته‌ بودند. </p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> گرچه به نظر می‌رسد مقالات مربوط به اعتیاد، نسبت قابل توجهی از کل مقالات مربوط به بهداشت روان را تشکیل می‌دهد، لیکن با توجه به شیوع اعتیاد در کشور تعداد این مقالات قابل‌توجه نیست. همچنین توجه ناکافی به پژوهش‌های مداخله‌ای و مطالعات اجتماعی مشهود است و ضرورت برنامه‌ریزی برای ارتقای پژوهش‌های انجام شده و منتشر شده را مطرح می‌نماید. </p><p>  </p> <p> <strong>Introduction </strong><strong>: </strong>The objective of this study was to provide a trend, and subject analysis on researches conducted in Iran on substance abuse in the last 3 decades. </p><p> <strong>Method: </strong>All scientific papers published in Iran during a 30-year period (1973-2002) in national as well as international scientific journals were assessed for this study. These papers are indexed in the newly established database for Iranian Mental Health Researches, called IranPsych. The total number of 3031 articles were found and evaluated by six psychiatrists and psychologists with good inter-rater reliability. </p><p> <strong>Results: </strong>Out of 3031 papers, 7.19 percent (218 papers) were on substance abuse. Research on substance related disorders were more than any other mental disorders, except mood disorders. About 71 percent of these papers were published in the last 5 years. Clinical studies, basic science, psychological sciences and epidemiologic studies included almost all research areas in a descending order. Two third of papers were on opioids. There were only 14 and 2 researches on physical treatment and psychosocial management, respectively. </p><p> <strong>Conclusion: </strong>This study shows that the proportion of the researches conducted on substance abuse is significant and also shows a positive trend in recent years. Nevertheless, according to the prevalence of substance use in Iran, this scientific output is not enough. Moreover, interventional and social studies are very limited and have not contributed to development of evidence based management of substance abuse and dependency in Iran. </p><p>  <strong></strong></p><p>  </p><p><strong>Hakim Research Journal   2006 8(4) 37-44. </strong></p> انتشارات، سوء‌مصرف مواد، اعتیاد، روند، ایران . Publications, substance abuse, addiction, trend, Iran. 37 44 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-305&slc_lang=fa&sid=1 Rahimi Movaghar A, (MD, MPH ) دکتر آفرین رحیمی‌موقر rahimia@tums.ac.ir Yes Sharifi V, (MD) دکتر ونداد شریفی No Mohammadi MR, (MD) دکتر محمدرضا محمدی No Farhoudian A (MD) دکتر علی فرهودیان No Sahimi Izadian E, (MD) دکتر الهه سهیمی‌ایزدیان No Rad Goodarzi R, (MD) دکتر رضا رادگودرزی No Nejatisafa AA (MD) دکتر علی‌اکبر نجاتی‌صفا No Mansouri N (MSc). نغمه منصوری No