fa تحلیل فضایی دسترسی به تسهیلات مراقبت های درمانی با سیستم اطلاعات جغرافیایی (مطالعه مورد شهر یزد) عمومى General پژوهشی Original <p><span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><em><span lang="FA">مقدمه</span>:</em></b></span></span></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b>&nbsp;</b><span lang="FA">این مطالعه به بررسی توزیع تسهیلات درمانی در یزد با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی</span> (GIS) <span lang="FA">برای ارزیابی دسترسی به این خدمات می‌پردازد. تسهیلات مورد بررسی شامل مطب‌های پزشکان عمومی و متخصص، بیمارستان‌های دولتی و خصوصی و خدمات اورژانس پیش بیمارستانی هستند</span>.</span></span></span></span></span></span><br> <strong><em><span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">روش کار</span>:</span></span></span></span></span></span></em></strong><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b>&nbsp;</b><span lang="FA">این مطالعه توصیفی تحلیلی در سال 2022 انجام شده است. داده‌های مکانی مربوط به تسهیلات پزشکی، بیمارستان‌ها، خدمات اورژانس، توزیع جمعیتی و منطقه‌بندی شهری یزد جمع‌آوری شده و در قالب اکسل سازماندهی گردید. نقشه‌های توزیع برای هر نوع تسهیلات ایجاد گردید و شاخص‌ها و استانداردهای موجود از طریق مطالعات اسنادی شناسایی شدند. این داده‌ها با استفاده از مدل‌هایی مانند تحلیل نقاط داغ، پلیگون‌های تیسن، مدل</span> Two-step floating catchment <span lang="FA">و میانگین فاصله نزدیکترین همسایگی تحلیل شدند</span>.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><em><span lang="FA">یافته‌ها</span>:</em></b></span></span></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b>&nbsp;</b><span lang="FA">نتایج نشان‌دهنده آن است که میانگین فاصله بین مطب‌های پزشکان 346 متر و الگوی استقرار آنها بصورت خوشه ای، فاصله بین بیمارستان‌ها 1941 متر با الگوی تصادفی و فاصله بین واحدهای اورژانس 1534 متر با الگوی استقرار پراکنده است. عمده تمرکز مطب‌های پزشکان در منطقه تاریخی و بیمارستان‌ها و خدمات اورژانس عمدتاً در منطقه دو واقع شده‌اند که نقطه داغ و با تراکم بالای جمعیت است، در حالی که منطقه تاریخی به عنوان نقطه سرد با تراکم پایین جمعیت شناسایی می‌شود. امتیازات دسترسی نشان‌دهنده عدم تناسب بین توزیع تسهیلات درمانی و تراکم جمعیت است و نیاز قابل توجهی در مناطق یک، سه و چهار مشاهده می‌شود</span>.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><em><b><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری</span>:&nbsp;</b></em></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span dir="RTL" lang="FA">این مطالعه به سیاست‌گذاران سلامت و برنامه‌ریزان شهری در استفاده از</span> GIS <span dir="RTL" lang="FA">برای مکان‌یابی تسهیلات بهداشتی درمانی در آینده کمک می‌کند و بهبود دسترسی و عدالت اجتماعی را هدف قرار می‌دهد</span>.</span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong><em>Introduction:</em></strong></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"> This study investigates the distribution of medical facilities in Yazd using Geographical Information System (GIS) to evaluate access to these services. The investigated facilities include general and specialist doctors&#39; offices, public and private hospitals, and pre-hospital emergency services.</span></span></span></span><br> <span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong><em>Methods:</em></strong></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"> This descriptive analytical study was conducted in 2022. Spatial data related to medical facilities, hospitals, emergency services, population distribution and urban zoning of Yazd were collected and organized in Excel format. Distribution maps were created for each type of facility and existing indicators and standards were identified through document studies. These data were analyzed using models such as hot spot analysis, Thiessen polygons, two-step floating catchment model, and average nearest neighbor distance.</span></span></span></span><br> <span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong><em>Findings:</em></strong></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"> The results show that the average distance between doctors&#39; offices is 346 meters and their deployment pattern is clustered, the distance between hospitals is 1941 meters with a random pattern, and the distance between emergency units is 1534 meters with a scattered deployment pattern. The major concentration of doctors&#39; offices in the historic district and hospitals and emergency services are mainly located in zone two, which is the hot spot with high population density, while the historic district is identified as the cold spot with low population density. The access scores show the disproportion between the distribution of treatment facilities and population density, and a significant need is observed in areas one, three and four.</span></span></span></span><br> <span style="color:#2980b9;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong><em>Conclusion</em></strong></span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;">: This study helps health policy makers and urban planners in using GIS to locate health care facilities in the future and aims to improve access and social justice.</span></span></span></span></p> تسهیلات بهداشتی درمانی, سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS), دسترسی, ایران Healthcare Facilities, Geographic Information System (GIS), Access, Iran 108 120 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1842-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Safi Najaf Abadi الهام صافی نجف آبادی e.safi16@gmail.com 0000-0003-4924-6688 No Ph.D. student in Health Policy, School of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. دانشجوی دکتری تخصصی سیاستگذاری سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Mostafa Amirfakhriyan مصطفی امیرفخریان amirfakhriyan@yahoo.com 0000-0003-4799-8907 No Assistant Professor in Geography and Urban Planning, University Ferdowsi of Mashhad, Mashhad, Iran استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Hossein Ameri حسین عامری hamery7@yahoo.com 0000-0002-9914-034X No Assistant Professor in Health Economics, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. استادیار اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران. Mohamad Ranjbar محمد رنجبر ranjbar3079@gmail.com 0000-0001-5660-8048 Yes Professor of health policy, National Center for Health Insurance Research, Tehran, Iran. استاد سیاست‌گذاری سلامت، مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، تهران، ایران.