Hakim Research Journal

fa عوامل خطر همراه با افزایش مرگ ناشی از کووید-19: یک مطالعۀ مروری Risk factors associated with increased Covid-19 death: A review study عمومى General مروری Review <div style="text-align: center;">تاریخ دریافت: 1399/12/12   تاریخ پذیرش: 1400/02/23</div> <div style="text-align: justify;"> مقدمه: نشان داده شده که برخی از عوامل با افزایش مرگ و میر ناشی از بیماری کووید-19 همراهی دارند. این مطالعه یک بررسی مروری نظام‌مند با هدف یافتن عوامل همراه با افزایش مرگ‌ومیر ناشی از کووید-19 است. روش کار: جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده Medline/PubMed، Scopus و Google Scholar با کلیدواژه‌هایی که ارتباط بین مرگ‌ومیر را نشان دهند شامل خطر نسبی، نسبت مخاطره و نسبت شانس انجام شد و در مجموع 20 مقاله وارد مطالعه شدند. چهار عامل سن (سال) با نسبت شانس، سابقه ابتلا به دیابت با نسبت شانس، جنسیت (مرد در مقابل زن) با نسبت شانس و جنسیت (مرد در مقابل زن) با نسبت مخاطره که در بیش از دو مطالعه تکرار شده بودند در متاآنالیز وارد شدند. یافته‌ها: مجموعا 65 عامل که با افزایش مرگ‌ومیر کووید-19 همراهی دارند شناسایی شدند. مهم‌ترین عوامل شامل این موارد بودند: داشتن سابقه دیابت با نسبت شانس 23/ 12 (27/ 36-13/ 4)، بستری در بخش مراقبت‌های ویژه با خطر نسبی 79/ 5 (38/ 8- 00/ 4) و نیاز به تنفس مکانیکی با خطر نسبی 36/ 7 (7/ 10- 06/ 5). این عوامل را می‌توان به 3 گروه تقسیم کرد: 1) عوامل فردی و ژنتیکی 2) بیماری‌های زمینه‌ای و 3) یافته‌های بالینی و آزمایشگاهی در زمان ابتلا. نتیجه‌گیری: باتوجه به شناسایی این عوامل خطر لازم است درمورد رعایت توصیه‌های پیشگیرانه و اطلاع‌رسانی خطر در افراد دارای این عوامل خطر، توجه بیشتری شود. همچنین این افراد در هنگام غربالگری جمعیت برای کووید-19، در هنگام دریافت واکسن و در مراکز درمانی در هنگام تریاژ بیماران مبتلا به کووید-19 در اولویت قرار گیرند.  </div> Introduction: Some factors have been found to be associated with increased mortality from Covid-19. This study is a systematic review and meta-analysis aimed at finding the factors associated with the increased mortality among Covid-19 patients. Methods: Systematic searches of Medline/PubMed, Scopus, and Google Scholar databases were performed using keywords that correlated mortality, including relative risk (RR), risk ratio, and odds ratio(OR). A total of 20 articles were included in this study. Four factors including age (years) with OR, underlying diabetes with OR, gender (male vs. female) with OR, and gender (male vs. female) with OR which reported by in more than two studies, were meta-analyzed. Results: A total of 65 factors were identified that are associated with an increase in death from Covid-19. The most important factors were: History of diabetes with an odds ratio of 12.23 (4.13–36.27); Hospitalization in the intensive care unit with a relative risk of 5.79 (4.00-8.38); and requiring which reported by mechanical ventilation with a relative risk of 7.36 (5.06–10.7). These factors can be classified into three categories: 1) individual and genetic factors 2) underlying diseases and conditions, and 3) clinical and laboratory findings. Conclusion: Having identified these risk faktors, it is necessary to pay more attention on preventive measures and raising awarness among  people with these risk factors. This findings may help health care organizations to prioritize high risk groups for screening and triaging for Covid-19 and for receiving Covid-19 vaccine.   <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;"> Please cite this article as follows: Ahamdnezhad E, Riazi-Isfahani S, Mojahedi M, Asad-Sajjadi N, Abdolmaleki E, Alvandi R, Saffarpour S, Safari S, Abdi Z, Akbari-Sari A. Risk factors associated with increased Covid-19 death: A review study. Hakim Health Sys Res. 2021; (24): 14-22. </div> <div dir="rtl" style="text-align: left;"> </div> کووید-19, متاانالیز, مرور نظام‌مند, مرگ‌ومیر, عوامل خطر Covid-19, meta-analysis, systematic review, mortality, risk factors 14 22 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1649-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Ahamdnezhad الهام احمدنژاد ahmadnezhad@sina.tums.ac.ir No PhD in Epidemiology, Associated Professor, Health System Observatory Secretariate, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. متخصص اپیدمیولوژی، دانشیار، دبیرخانه دیده‌بانی نظام سلامت، مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. sahand Riazi-Isfahani سهند ریاضی اصفهانی sahand1000@gmail.com Yes Community Medicine Specialist, Assistant Professor, Health System Observatory Secretariate, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. متخصص پزشکی اجتماعی، استادیار، دبیرخانه دیده بانی نظام سلامت، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Mahsa Mojahedi مهسا مجاهدی mahsa.mojahedi@gmail.com No MS in Biostatistics, Health System Observatory Secretariate, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد آمار زیستی، دبیرخانه دیده‌‌‌بانی نظام سلامت، مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Negar Asad Sajjadi نگار اسعد سجادی negarasajadi@gmail.com No MS in Biostatistics, Health System Observatory Secretariate, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد آمار زیستی، دبیرخانه دیده‌‌‌بانی نظام سلامت، مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Elham Abdolmaleki الهام عبدالمالکی elhamabdalmaleki@gmail.com No MS in Biostatistics, Health System Observatory Secretariate, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد آمار زیستی، دبیرخانه دیده‌‌‌بانی نظام سلامت، مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Rezvaneh Alvandi رضوانه الوندی rbiostat.alvandi@gmail.com No PhD candidate in Biostatistics, Department of Epidemiology & Biostatistics, School of Public Health, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای آمار زیستی، دپارتمان اپیدمیولوژی و آمارزیستی، دانشکدۀ بهداشت، مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Sara Saffarpour سارا صفارپور sara.saffarpour@gmail.com No MS in Food Science engineering, Health System Observatory Secretariate, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی ، دبیرخانه دیدهبانی نظام سلامت، مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Shiva Safari شیوا صفری shivasafari.edu@gmail.com No MS in Epidemiology - Department of Epidemiology, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Mobina Mohammadi-Pirooz مبینا محمدی پیروز mobina.m.pirooz@gmail.com No MS in Health Economics, General Bureau of Health NGOs and Donors, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد اقتصاد سلامت، اداره کل سازمان های مردم نهاد و خیرین سلامت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. Zhaleh Abdi ژاله عبدی zhale.abdi@gmail.com No PHD in Healthcare Management, Assistant Professor National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکترای مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، استادیار، مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Ali Akbari-Sari علی اکبری ساری akbarisari@tums.ac.ir No PHD in Health Policy and Management, Professor, Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکترای سیاستگذاری سلامت، استاد، گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.