fa بررسی فراوانی بی‌دندانی و رابطه‌ی آن با عوامل دموگرافیک در استان کردستان عمومى General پژوهشی Original <span style="color:#0000FF;"><strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong></span><strong><span style="color:#0000FF;"><span style="font-family:b lotus;"> </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><em>شاخص بی</em></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دندانی از جمله نشان</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">گرهای سلامت دهان و دندان و دست</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">رسی به خدمات دندان</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">پزشکی در جوامع است. بررسی و تعیین شاخص بی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دندانی در جوامع می</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">تواند نقش مهمی در تعیین وضعیت دهان و دندان جامعه داشته باشد.</span></span></em></strong>&nbsp;<br> <span style="color:#0000FF;"><strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:12.0pt;">روش کار<em>:</em></span></span></strong></span><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> در مطالعه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی توصیفی-تحلیلی حاضر، وضعیت بی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دندانی 600 فرد بالای 35 سال ساکن کردستان با استفاده از پرسش</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">نامه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی &laquo;وضعیت سلامت دهان و دندان برای بزرگ</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">سالان&raquo; مورد مطالعه قرار گرفت. روش نمونه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">گیری به</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">صورت در دسترس و متناسب با حجم جمعیت هر شهرستان بود. در مطالعه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی حاضر، رابطه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی بی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دندانی با سن، جنس، شغل، سطح سواد، وضعیت پوشش خدمات بیمه، مکان و بعد خانوار مورد ارزیابی قرار گرفت.</span></span></em></strong><br> <span style="color:#0000FF;"><strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> <em>در میان گروه</em></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">های مختلف بررسی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">شده در مطالعه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی حاضر، فراوانی بی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دندانی در زنان، ساکنان شهر، گروه سنی 44-35 سال، خانوارهای 4 و 5 نفره و افراد بیمه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">شده بیش</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">تر بود. هم</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">چنین، در میان گروه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">های تحصیلی و شغلی بررسی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">شده، افراد دارای تحصیلات بالاتر، تعداد دندان</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">های از دست رفته</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی کم</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">تر و زنان خانه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دار، تعداد دندان</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">های از دست رفته</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی بیش</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">تری داشتند.</span></span></em></strong><br> <span style="color:#0000FF;"><strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b roya;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری:</span></span></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> <em>در راستای بهبود وضعیت سلامت دهان و دندان و پیش</em></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">گیری از بی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دندانی و مشکلات ناشی از آن در جوامع، بهبود دست</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">رسی و ارائه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">ی مراقبت</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">های بهداشت دهان و دندان و خدمات پیش</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">گیری از بی</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">دندانی به گروه</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">های در معرض خطر و ارتقای سطح آگاهی جامعه ضروری است.</span></span></em></strong> <span style="color:#0000FF;"><strong>Frequency of Edentulous and its Relationship with Demographic Factors in Kurdistan Province</strong></span><br> Faiezeh Farhyar¹, Jamil Sohrabi², Ghobad Moradi³, Fatemeh Salehi Saheb⁴, Ali Salem⁵, Salar Rezaie⁵, Arezoo Yari⁶*<br> <em>¹</em><em>Expert of Oral Health Unit in Deputy of Health, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran </em><br> <em>²</em><em>Expert in Network Development, Deputy of Health, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran</em><br> <em>³</em><em>Associate Professor, PhD in Epidemiology, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran</em><br> <em>⁴</em><em>Nursing Expert, Besat Training and Therapeutic center, Kurdistan University of Medical Sciences,<br> Sanandaj, Iran.</em><br> <em>⁵</em><em>Assistant of Oral Health, Kurdistan University of Medical Sciences, Saqez, Iran</em><br> <em>⁶</em><em> Assistant Professor, PhD in Health in Disaster and Emergencies, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran </em><br> &nbsp;<br> <span style="color:#0000FF;"><strong>Abstract </strong></span><br> <span style="color:#0000FF;"><strong>Introduction: </strong></span>The edentulous index periodically evaluated at specific age intervals is a determinant of oral and dental health condition and an indicator of access to dental care.<br> <span style="color:#0000FF;"><strong>Methods: </strong></span>In this descriptive-analytical study, we studied the edentulous status of 600 people over 35 years of age. We used an oral health status questionnaire for adults provided by the Ministry of Health and Medical Education in Iran. The sample was selected based on convenience sampling proportional to each city&rsquo;s population. We evaluated the edentulous relationships with age, sex, job, education level, insurance status, location, and family size.<br> <span style="color:#0000FF;"><strong>Results:</strong></span> In this study, the highest frequency of edentulous was in women, urban residents, 44 - 35 years&rsquo; age group, bigger households, and insured persons. People with higher education had fewer missing teeth and housewives had more missing teeth.<br> <span style="color:#0000FF;"><strong>Conclusion: </strong></span>To improve oral and dental health and prevent edentulous and its associated problems, we should improve the access of high-risk groups to oral healthcare and dental care services and promote community awareness.<br> <span style="color:#0000FF;"><strong>Keywords: </strong></span>Frequency; Edentulous; Kurdistan<br> &nbsp; <table border="0" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tbody> <tr> <td style="width:720px;height:72px;"><span style="color:#0000FF;"><strong>Please cite this article as follows:</strong></span><br> Farhyar F, Sohrabi J, Moradi Gh, Salehi-Saheb F, Salem A, Rezaie S, Yari A. Frequency of Edentulous and its relationship with demographic factors in Kurdistan province. Hakim Health Sys Res. 2019; 22(3): 190-198.</td> </tr> </tbody> </table> &nbsp;<br clear="ALL" > <span style="color:#0000FF;">*<strong>Corresponding Author: </strong></span>Assistant Professor, Ph.D. in Health in Disaster and Emergencies, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. Tel: +98-8731827362, Email: a.yari@muk.ac.ir فراوانی, بی دندانی, کردستان Frequency, Edentulous, Kurdistan 190 198 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-676&slc_lang=fa&sid=1 Faiezeh Farhyar فائزه فرحیار No واحد بهداشت دهان و دندان معاونت بهداشتی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موٌثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Jamil Sohrabi جمیل سهرابی No معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج Ghobad Moradi قباد مرادی No مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موٌثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Fatemeh Salehi Saheb فاطمه صالحی صاحب No مرکز آموزشی درمانی بعثت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Ali Salem علی سالم No دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سقز، ایران Salar Rezaie سالار رضایی No دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سقز، ایران Arezoo Yari آرزو یاری a.yari@muk.ac.ir Yes مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موٌثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران