Hakim Research Journal

fa تغییر نابرابری اجتماعی- اقتصادی در مرگ کودکان زیر 5 سال در ایران: تحلیل دو پیمایش ملی Socio-Economic Inequality Changes in Under-Five Mortality in Iran: Two National Surveys Analysis عمومى General پژوهشی Original <div style="text-align: center;"></div> <div style="text-align: justify;">چکیده مقدمه: در سال‌های اخیر کاهش چشمگیری در مرگ کودکان زیر 5 سال اتفاق افتاده است. این که آیا این پیشرفت با افزایش یا کاهش نابرابری در مرگ این کودکان همراه بوده است یا خیر، ناشناخته مانده است. روش کار: در این مطالعه داده‌های مربوط به دو پیمایش سلامت و جمعیت سال 1379 و 1389 تحلیل ثانویه شد. میزان‌های مرگ به‌طور مستقیم به روش تاریخچه باروری کامل تخمین زده شدند. پنجک‌های اجتماعی- اقتصادی با به‌کارگیری روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی ساخته شدند. تغییر در نابرابر با استفاده از سه سنجه نسبت شانس‌ها، میزان‌های مرگ و شاخص‌های تجمعی بین گروه‌های اجتماعی- اقتصادی و همچنین معناداری تغییر در نابرابری از طریق آزمون برتری منحنی تجمعی بررسی شد. یافته‌ها: نسبت شانس مرگ زیر 5 سال در فقیرترین پنجک نسبت به ثروتمندترین پنجک در سال 1379 از 98/1  (3/2-64/1=CI 95٪) به  85/1 (3-13/1=CI  95٪) در سال 1389 کاهش یافته بود. بیش‌ترین میزان کاهش مرگ زیر 5 سال (3/52٪) در ثروتمندترین پنجک دیده شد. شاخص تجمعی مرگ زیر 5 سال به‌طور معناداری از 17/0- در سال 1379 به 14/0- در سال 1389 کاهش داشت نتیجه‌گیری: علی‌رغم کاهش اساسی در مرگ کودکان زیر 5 سال، هنوز نابرابری در مرگ کودکان به ضرر گروه‌های فقیر جامعه در ایران وجود دارد. تمرکز بر برنامه‌های سلامت کودکان حامی فقرا به همراه برنامه‌های عدالت‌محور در دیگر بخش‌های اجتماعی اقتصادی، میتوانند نابرابری در مرگ کودکان زیر 5 را بیش‌تر کاهش دهند. گل‌واژگان: مرگ کودکان زیر 5 سال، تغییر نابرابری اجتماعی- اقتصادی، شاخص تجمعی، نسبت شانس‌ها، ایران  </div> <div style="text-align: center;">Socio-Economic Inequality Changes in Under-Five Mortality in Iran: Two National Surveys Analysis</div> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;">Mostafa Amini Rarani 1 (MSc, PhD), Arash Rashidian 2, 3* (MD, PhD), Ardeshir Khosravi 4 (PhD) Mohammad Arab 2 (PhD), Ezatollah Abbasian 5 (PhD)</div> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: center;">1 Health Management and Economics Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran 2 Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran 3 Department of Information, Evidence and Research, Eastern Mediterranean Region, World Health Organization, Cairo, Egypt 4 Center for Health Network Management, Deputy for Health, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran 5 Department of Economics, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran</div> <div style="text-align: justify;"> Abstract Introduction: Iran’s trends indicate that substantial reductions have been made in under-five mortality rates. Whether this progress has been accompanied by an increasing or decreasing of the under-five mortality inequality between socioeconomic quintiles is unknown. Methods: We performed a cross-sectional secondary data analysis of 2 demographic and health surveys (DHS) conducted in 2000 and 2010 in Iran. Under-f ive mortality rates (U5MR) were estimated directly from full birth history. Socioeconomic quintiles were constructed using principal component analysis. We measured change in inequality using the odds ratios, mortality rates and the concentration indices change between socioeconomic groups, as well as testing concentration curves dominance. Results: Under-five mortality odds ratios in the poorest quintile compared with the richest declined from 1.98 (95 % CI = 1.64 - 2.3) in 2000 to 1.85 (95 % CI = 1.13 - 3) in 2010. While the U5MR had dropped to 38.6% in the poorest quintile, the highest reduction in U5MR (52.3 %) had occurred in the richest group. Concentration index (CI) of under-five mortality in 2000 was -0.17 (95% CI = -0.2 to -0.1), though in 2010 it had dropped to -0.14 (95 % CI = -0.22 to -0.05), a 17.6% reduction. The findings of concentration curves dominance test of under-five mortality showed that decreasing change in under-five mortality inequality between 2000 and 2010 is statistically significant. Conclusions: Regardless of substantial reduction in under-five mortality rates, socioeconomic inequalities in under-five mortality disfavor the worse off groups still exist. Focusing on new pro-poor child health strategies alongside with pro-equity programs in other social and economic authorities may further decrease the underfive mortality across socioeconomic quintiles. Keywords: Under-Five Mortality; Socioeconomic Inequality Change; Concentration Index; Odds Ratio; Iran</div> <hr> <div style="text-align: center;">Please cite this article as follows:</div> <div style="text-align: justify;">Amini Rarani M, Rashidian A, Khosravi A, Arab M, Abbasian E. Socio-Economic Inequality Changes in Under-Five Mortality in Iran: Two National Surveys Analysis. Hakim Health Sys Res 2017; 20(3): 131- 141.</div> <hr> <div style="text-align: justify;"> *Corresponding Author: Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Poursina Ave, 1417613191 Tehran, Iran. Tel: +98-2188989128, Fax: +98-2188989129, E-mail: arashidian@tums.ac.ir  </div> مرگ کودکان زیر 5 سال, تغییر نابرابری اجتماعی- اقتصادی, شاخص تجمعی, نسبت شانس‌ها, ایران Under-Five Mortality, Socioeconomic Inequality Change, Concentration Index, Odds Ratio, Iran 131 141 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-645&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Amini Rarani مصطفی امینی‌رارانی No مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت. دانشگاه علوم پزشکی اصفهان arash rashidian آرش رشیدیان arashidian@tums.ac.ir Yes گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت. دانشگاه علوم پزشکی تهران Ardeshir Khosravi اردشیر خسروی No وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی Mohammad Arab محمد عرب No گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت. دانشگاه علوم پزشکی تهران Ezatollah Abbasian عزت‌الله عباسیان No گروه اقتصاد. دانشگاه بوعلی سینا. همدان