fa بررسی الگوی فضایی کم‌کاری مادرزادی تیروئید در استان فارس طی سال‌های 1392-1384 پژوهشی Original <p dir="RTL" style="text-align: center;">دریافت: 4/12/93&nbsp;&nbsp; پذیرش: 23/2/94</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان، وضعیتی از کمبود هورمون تیروئید است که در صورت عدم تشخیص به‌هنگام و یا درمان نامناسب، می‌تواند موجب بروز عقب‌ماندگی شدید و اختلال در رشد کودک شود و بار سنگینی را بر دوش خانواده و جامعه وارد کند. آگاهی از توزیع جغرافیایی و مناطق در معرض خطر بالای بیماری‌ها، از پیش‌نیازهای اساسی در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و برنامه‌ریزی برای نظام سلامت کشور است. با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و ارایه نقشه‌های خطر بیماری، می‌توان تصویر روشن‌تری از روند تغییرات و گسترش مکانی بیماری را در ابعاد یک سیستم بهداشتی شهری برای سیاست‌گذاران سلامت فراهم کرد. هدف از انجام این تحقیق، تعیین الگوی مکانی توزیع کم‌کاری مادرزادی تیروئید با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در سطح استان فارس بود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>روش کـار:</strong> در این مطالعه مقطعی با استفاده از داده‌های برنامه غربالگری معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز و ورود داده‌ها در صفحات <span dir="LTR">MS-excel</span> و انجام داده‌کاوی فضایی، الگوی توزیع بیماری کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان از سال 1384 تا 1392 در شهرستان‌های استان فارس با استفاده از توابع آمار مکانی (<span dir="LTR">Spatial Statistic</span>) و شاخص‌های خودهمبستگی فضایی کلان و محلی (<span dir="LTR">Global & Local Spatial Autoregressive</span>)، شناسایی و کانون‌های تمرکز این بیماری مشخص شد. سپس با استفاده از توابع درون‌یابی فضایی (<span dir="LTR">Spatial Interpolation</span>) در مقیاس مراکز گردآوری داده‌های غربال‌گری، پهنه‌بندی میزان کمبود <span dir="LTR">TSH</span> نوزادان به صورت نقشه و الگوهای مکانی تولید و تجزیه و تحلیل شد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد میزان بروز بیماری در طول دوره از 2 تا 10 در هر 1000 نوزاد متغیر بود که این میزان در نوزادان دختر از 6/1 تا 8 مورد و در بین نوزاد پسر بین 80/1 تا 9 مورد در هر هزار نوزاد غربالگری شده در طی سال‌های 1392-1384 متغیر بود. همچنین، الگوی پراکندگی فضایی کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان در کل دوره مورد مطالعه بر اساس سطح معناداری آماری (<span dir="LTR">p-value</span>) و شاخص خودهمبستگی فضایی (<span dir="LTR">Moran &#39;s I</span>) از یک الگوی اتفاقی برخوردار بود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> در مناطق مختلف جغرافیایی استان فارس، آنالیز توزیع فضایی کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان، در هر سال تفاوت‌هایی را نشان می‌دهد و الگوی آن نشان‌دهنده کاهش یکنواختی و گرایش به تمرکز در پهنه‌های خاصی از فضا دارد که ممکن است این الگو (تمرکز مکانی) در چند سال بعد اتفاق بیفتد. این نتایج می‌تواند در شناسایی عوامل مؤثر بر بروز بیماری به منظور برنامه‌ریزی بهتر در عرصه بودجه و امکانات مورد نیاز جهت کنترل بیماری کم‌کاری مادرزادی تیروئید در سطح استان فارس بسیار مفید واقع گردد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p> <p align="center" dir="LTR"><strong>Spatial Pattern of Congenital Hypothyroidism in Fars Province During 2005-2013 </strong></p> <p align="center" dir="LTR"></p> <p dir="LTR">Nematollahi M¹ (PhD), Goli A²<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">*</a> (PhD), Sharifi R³ (MSc), Sharifian R¹ (PhD), Rahimi N⁴ (MSc)</p> <p dir="LTR"></p> <p align="center" dir="LTR">¹<em>Department of Health Care Management, School of Management and Information Sciences,</em></p> <p align="center" dir="LTR"><em>Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran</em></p> <p align="center" dir="LTR">²<em>Department of Sociology and Social Planning, Shiraz University, Iran</em></p> <p align="center" dir="LTR">³<em>School of Management and Medical Informatics, University of Medical Sciences, Shiraz, Iran</em></p> <p align="center" dir="LTR">⁴<em>Genetics Expert, Department of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Iran</em></p> <p dir="LTR"></p> <p align="center" dir="LTR"><strong>Original Article</strong></p> <p align="center" dir="LTR"><strong>Received: 23 Feb 2015, Accepted: 13 May 2015</strong></p> <p dir="LTR"></p> <p dir="LTR"></p> <p dir="LTR"><strong>Abstract</strong></p> <p dir="LTR"></p> <p dir="LTR"><strong>Introduction:</strong> Undetected Neonatal Congenital Hypothyroidism (NCH) can cause severe retardation and impaired child development; and results in heavy burden on family and the society. Knowing geographical distribution and high risk areas are essential prerequisites for decision-making and planning in health system. The aim of this study was to determine the spatial distribution of the NCH using Geographic Information System (GIS) in Fars province.</p> <p dir="LTR"><strong>Methods:</strong> In this cross-sectional study, pattern of the disease from 2005 to 2013 was determined using the data extracted from screening programs of the Department of Health. Data were entered into the MS-excel sheets. Using the spatial statistical functions and Global and Local Spatial Autoregressive, focal points of the disease were identified. Zoning maps and spatial patterns were generated and analyzed using the spatial interpolation functions.</p> <p dir="LTR"><strong>Results:</strong> The results of this study showed that the incidence of the disease was 2 to 10 cases per 1000 neonates (1.6 to 8 per 1,000 female newborns and 1.8 to 9 per 1000 male neonates) during the study period. The statistical significance level (p-value) and the index of spatial autocorrelation (Moran&#39;s I) showed that the spatial distribution pattern of the congenital hypothyroidism in newborns had a random pattern during the study period.</p> <p dir="LTR"><strong>Conclusion:</strong> The analysis of spatial distribution of the congenital hypothyroidism in newborns showed differences in different geographical areas of the province. The pattern showed steady decrease and tended to be focused on specific areas of the space.</p> <p dir="LTR"></p> <p dir="LTR"><strong>Key words:</strong> congenital hypothyroidism, geographic information system, spatial distribution, newborns, Fars province</p> <p dir="LTR" style="margin-left:3.95pt;"></p> <p dir="LTR"></p> <table align="left" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tbody> <tr> <td height="9"></td> </tr> <tr> <td></td> <td></td> </tr> </tbody> </table> <p align="center" dir="LTR">&nbsp;</p> <p align="center" dir="LTR"><strong>Please cite this article as follows:</strong></p> <p dir="LTR">Nematollahi M, Goli A, Sharifi R, Sharifian R, Rahimi N. Spatial Pattern of Congenital Hypothyroidism in Fars Province During 2005-2013. Hakim Health Sys Res 2015; 18(2): 121- 129.</p> <div>&nbsp; <div id="ftn1"> <p dir="LTR"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">*</a>Corresponding Author: Department of Sociology and Social Planning, Shiraz University, Shiraz, Iran.<br> Tel: +98- 71- 36134407, Fax: +98- 71-36289961. E-mail: <a>goli@shirazu.ac.ir</a></p> </div> </div> کم‌کاری مادرزادی تیروئید, سیستم اطلاعات جغرافیایی, توزیع مکانی, نوزادان, استان فارس 121 129 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-581&slc_lang=fa&sid=1 محترم نعمت اللهی No علی گلی goli@shirazu.ac.ir Yes راضیه شریقی No رکسانا شریفیان No نازیلا رحیمی No