Hakim Research Journal

fa درآمد خانواده و سلامت کودکان در ایران: شناخت نقش عوامل واسطه‌ای با مدل‌سازی معادلات ساختاری Family Income and Child Health in Iran: Recognition of Intermediary Variables’ Role using Sructured Equation Models پژوهشی Original دریافت: 12/3/93 پذیرش: 29/6/93 مقدمه: درآمد خانواده یکی از تعیین‌کننده‌های مهم سلامت کودکان در جهان است. به منظور شناخت بهتر نقش متغیرهای واسطه‌ای، این مطالعه با استفاده از داده‌های معتبر کشوری، نقش درآمد خانواده‌ها و برخی عوامل واسطه‌ای بر سلامت کودکان را مورد بررسی قرار داد. روش کـار: در این مطالعه بوم‌شناختی، داده‌های کشوری مرتبط با شاخص‌های درآمد خانواده، وضعیت محل زندگی خانواده، بهره‌مندی کودک از خدمات سلامت، سلامت مادر و سلامت کودک مربوط به دوره زمانی 1389 -1385 در همه استان‌های کشور جمع‌آوری و جهت تعیین متغیرهای مکنون، تحلیل عاملی اکتشافی شد. سپس همبستگی بین متغیرهای مکنون اندازه‌گیری شد و متغیرهای باقی‌مانده وارد مدل‌سازی معادلات ساختاری شدند. یافته‌ها: یافته‌های مدل‌های معادله ساختاری نشان داد که مدل‌هایی که در آن وضعیت محل زندگی به عنوان متغیر واسطه‌ای میان درآمد خانواده و سلامت کودک قرار گرفتند، دارای برازش مطلوب بودند، اما اغلب مدل‌های دارای متغیر واسطه‌ای سلامت مادر، برازش مطلوب نداشتند. همچنین داده‌های نشانگرهای بهره‌مندی کودک از خدمات سلامت، دارای مقادیر مطلوب برای تحلیل عاملی نبودند و وارد مدل‌های ساختاری نشدند. بر اساس نتایج پنج مدل ساختاری مورد بررسی در حدود 33 الی 88 درصد از تغییرات شاخص ناسلامت کودک توسط دو شاخص وضعیت بد درآمد و شرایط بد محل زندگی تبیین شد. شاخص نیکویی برازش ( GFI ) در پنج مدل مورد بررسی بین حداقل 78/0 الی 8/0 متغیر بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد که وضعیت بد درآمد خانواده عمدتاً از طریق متغیر واسطه‌ای شرایط بد محل زندگی بر سلامت کودکان مؤثر است و نقش واسطه‌ای دیگر متغیر مطالعه یعنی ناسلامت مادر در ارتباط میان درآمد خانواده و سلامت کودکان در بیشتر مدل‌های ساختاری تأیید نشد. وجود مراقبت‌های بارداری همگانی برای مادران می‌تواند توجیه‌کننده یافته اخیر باشد. Rafiey H1 (MD), Vameghi M1 <a name="_ftnref1">* </a>(MD), Sajjadi H 2 (MD), Ghaed-Amini Gh3 (PhD Student) 1 Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran 2 Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran 3 Social Welfare Management Education Group, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran Original Article Received: 2 Jun 2014, Accepted: 20 Sep 2014 Abstract Introduction: Family income is one of the most important determinants of child’s health across the world. This study has used national data in order to achieve better recognition, regarding intermediary social determinants of health between family income and child’s health. Methods: In this ecological study, we used 2006-2010 national data related to indicators of family income, state of dwelling, health services utilization, mother’s health and child’s health. After exploratory factor analysis of all indicators, we measured correlations between latent variables. Then, the remaining variables were entered into the structural equation models. Results: Structural equation models’ results showed that models with poor residence state variable as intermediary determinant of child’s health had goodness of fit. However, most models with mother’s health as an intermediary determinant did not have goodness of fit. Data regarding child’s health service utilization were not appropriate for factor analysis and entering in the structural equation models. According to the five models, 33 to 88 percent of child health index has been explained by low income and poor living condition indices. Goodness of fit index in all five models was 0.78-0.8. Conclusion: Findings of the study showed that family income essentially affected child’s health through poor residence state. The other variables including mother’s health and health services utilization did not have a mediating role. Moreover, the study accentuate on necessity of having more data on other indicators of child health and its related variables. Key words: child, health, Iran, income, structured equation model Please cite this article as follows: Rafiey H, Vameghi M, Sajjadi H, Ghaed-Amini Gh. Family Income and Child Health in Iran: Recognition of Intermediary Variables’ Role using Sructured Equation Models . Hakim Health Sys Res 2014 17(3): 223- 234. <hr width="33%" size="1" > <a name="_ftn1"> * </a>Corresponding Author: Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. Tel & Fax: +98- 21- 22180127. E-mail: <a href="m_vameghi@yahoo.com">m_vameghi@yahoo.com</a> ایران, درآمد, سلامت, کودک, مدل‌سازی معادلات ساختاری 223 234 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-546&slc_lang=fa&sid=1 Vameghi M حسن رفیعی No Sajjadi H مروئه وامقی m_vameghi@yahoo.com Yes Ghaed-Amini Gh حمیرا سجادی No غلامرضا قائدامینی No