fa بررسی شاخص‌های خدمات سلامت مادران در جمهوری اسلامی ایران بر اساس پیمایش شاخص‌های چندگانه سلامت و جمعیت(IrMIDHS) سال 1389 پژوهشی Original <p align="center">  دریافت: 28/6/92 پذیرش: 5/11/92 </p><p align="justify">  <strong>مقدمه:</strong> با توجه به اهمیت پایش وضعیت ارایه خدمات مادران در کشور، این مطالعه با هدف بررسی وضعیت استفاده از خدمات سلامت مادران با استفاده از داده‌های مطالعه شاخص‌های چندگانه سلامت و جمعیت در جمهوری اسلامی ایران به تفکیک استان‌های کشور انجام شد. </p><p align="justify"><strong>  روش کـار:</strong> این مطالعه توصیفی با استفاده از داده‌های پیمایش شاخص‌های چندگانه سلامت و جمعیت ایران در سال 1389 انجام شد. جهت بررسی خدمات سلامت مادران شاخص‌های محل زایمان، نوع زایمان (طبیعی یا سزارین)، وجود مراقبت‌های بعد از زایمان، وجود فرد مناسب برای کمک به زایمان و تعداد مراقبت‌های دوران بارداری با استفاده از داده‌های مربوط به 3974 نفر از زنان 54-15 سال که طی دو سال قبل از مطالعه زایمان کرده بودند مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج مطالعه سال 1389 با نتایج به دست آمده از مطالعه سلامت و جمعیت سال 1379 مقایسه شدند. </p><p align="justify">  <strong>یافته‌ها:</strong> به جز شاخص زایمان به روش سزارین، کلیه شاخص‌های مورد مطالعه خدمات سلامت مادران در 10 سال اخیر بهبود یافته‌اند. درصد زایمان با سزارین از 35% به 46% افزایش یافته که نگران کننده است. بیشترین زایمان انجام شده در بین راه متعلق به استان تهران بوده است (33/5%). بیشترین درصد زایمان در منزل در استان‌های سیستان و بلوچستان و کهگیلویه و بویراحمد دیده می‌شود. کمترین میزان بهره‌مندی از مراقبت‌های پس از زایمان متعلق به استان‌های ایلام و کرمان با پوشش‌های به ترتیب 7/45% و 9/55% بوده است. </p><p align="justify">  <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به بهبود ملاحظه شده در شاخص‌های مورد بررسی در زنان 54-15 سال، نابرابری بین نقاط کشور در بهره‌مندی از خدمات در ده سال اخیر به وضوح کمتر شده است. شناسایی مداخلاتی که به طور مؤثر سزارین را کاهش دهند ضرورت دارد و لازم است به مراقبت بعد از زایمان در برنامه‌های کشوری اهمیت بیشتری داده شود. </p><p align="justify">  </p> <p> <strong> </strong></p><p> <strong> </strong></p><p align="center">  Khabiri R¹ (PhD), Khosravi A² (PhD), Elahi E^1,3 (MSc, PhD student), Khodayari Moez E⁴ (MSc), Rashidian A⁵<a name="_ftnref1"> <u>*</u> </a>(MD, PhD) </p><p align="center">  </p><p align="center"> ¹Department of Observatory on Health and Health System, National Institute of Health Research, </p><p align="center">  Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center"> ²Deputy for Public Health, Ministry of Health, Iran, Noncommunicable Disease Research Center, </p><p align="center">  Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center"> ³Department of Health Promotion & Education, School of Public Health, </p><p align="center">  Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center"> ⁴Department of Biostatistics, Faculty of Medicine, University of Tarbiat Modares, Tehran, Iran </p><p align="center"> ⁵Department of Health Management & Economics, School of Public Health, </p><p align="center">  Knowledge Utilization Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </p><p align="center">  </p><p align="center"> <strong> Received: 19 Sep 2013, Accepted: 25 Jan 2014 </strong></p><p>  </p><p>  </p><p> <strong> Abstract </strong></p><p>  </p><p> <strong> Introduction: </strong>Given the importance of monitoring the status of maternal health provision in the country, this study aimed to evaluate the utilization of maternal health services by province using data from Multiple Indicators Demographic and Health Survey in I.R Iran.</p><p> <strong> Methods: </strong>This study used data Multiple Indicators Demographic and Health Survey conducted in 2010 in I.R. Iran. Indicators of maternal health services including place of delivery, type of delivery (vaginal or Cesarean section), postnatal care (at least one visit), antenatal care coverage, and births attended by skilled health personnel were calculated using data on 3974 women aged 15-54 with a live birth in the two years preceding the survey. Findings of the study were compared with the results reported from Demographic and Health Survey conducted in 2000. </p><p> <strong> Results: </strong>All indicators of maternal health services except Cesarean section have been improved in the past 10 years. The Cesarean section rate has been increased from 35% to 46% with a rising trend, becoming a countrywide phenomenon. The highest rates of delivery in en route belonged to Tehran province (5.33%). Highest rates of delivery in home were observed in Sistan and Baluchestan, and Kohgilouyeh and Boyer Ahmad provinces. The lowest rate of postnatal care belonged to Ilam (45.7%) and Kerman (55.9%) provinces. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>Regarding improvements in the surveyed indicators in women aged 15-54, inequalities in provinces of the country have clearly been decreased during the past decade. Appropriate intervention programs should be developed to address local needs and reduce Cesarean section rate effectively. Postnatal care needs to be at high priority among national programs. </p><p>  Appropriate intervention programs should be developed to address local needs and reduce Cesarean section rate effectively. Postnatal care needs to be at high priority among national programs. </p><p>  </p><p> <strong> Key words: </strong>maternal health services, Multiple Indicators Demographic and Health Survey, Iran </p><p>  </p><p>  </p><br clear="all" ><p> <strong> Please cite this article as follows: </strong></p><p>  Khabiri R, Khosravi A, Elahi E, Khodayari Moez E, Rashidian A. Maternal Health Care based on Iran' Multiple Indicator Demographic and Health Survey (IrMIDHS-2010). Hakim Health Sys Res 2014 17(1): 67- 77. </p><p>  </p><br clear="all" ><hr width="33%" size="1" ><p> <a name="_ftn1">^<u>*</u></a>Corresponding Author: National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Tel: +98- 21- 88991112, Fax: +98- 21- 88991113. E-mail: <a href="file:///C:/Users/G/Hakim/93(1)/edit%201/Arashidian@tums.ac.ir"><u>Arashidian@tums.ac.ir</u></a> </p> خدمات سلامت مادران, پیمایش شاخص‌های چندگانه سلامت و جمعیت, ایران 67 77 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-528&slc_lang=fa&sid=1 Khabiri R رقیه خبیری No Khosravi A اردشیر خسروی No Elahi E الهام الهی No Khodayari Moez E الهام خدایاری‌معز No Rashidian A آرش رشیدیان arashidian@tums.ac.ir Yes