Hakim Research Journal

fa چارچوب نظری سلامت زنان ایران: مدل فرمهر Farmehr Model: Iranian Women’s Health Conceptual Framework دریافت: 6/5/92 پذیرش: 19/8/92 مقدمه: سلامت زنان دارای مفهومی وسیع بوده و ابعاد آن شامل سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی است و تحت تأثیرعوامل اجتماعی سیاسی اقتصادی و بیولوژیک قرار دارد. این تعریف خود یک چارچوب مفهومی برای رویکردی مؤثر و مرتبط برای پیشگیری از بیماری و ارتقای سلامت زنان ارایه می‌دهد. درک صحیح مفهوم سلامت زنان با تأکید بر تأثیرپذیری آن نه تنها از عوامل بیولوژیک و مراقبت‌های سلامت، بلکه در حد وسیع‌تر از تعیین کننده‌های سلامت مانند تحصیلات، فرهنگ و اقتصاد است. تاکنون مدل جامعی از سلامت زنان که بتواند مفاهیم، عوامل تأثیرگذار بر سلامت و ارتباطات آن‌ها را در یک مجموعه توصیف نموده و در تعیین شاخص‌های سلامت، اولویت‌ها و استراتژی‌های ارتقای سلامت زنان ایرانی مورد استفاده قرار گیرد، شناخته نشده است. گروه علمی سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران این مطالعه را در جهت تبیین چارچوب نظری و مدل عوامل مؤثر بر سلامت زنان ایرانی اجرا نمود. روش کـار: این مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوایی انجام شد. داده‌ها به روش مثلثی با جستجوی مستندات مرتبط، 6 مصاحبه عمیق و یک جلسه بحث گروهی متمرکز با 15 نفر از صاحب‌نظران کلیدی در علوم مرتبط با سلامت جمع‌آوری شد. به منظور درک و مفهوم‌سازی یافته‌ها،‌ ایجاد ارتباط و تفسیر آن‌ها، مستندات در طی 23 نشست تخصصی توسط گروه تحقیق مورد تحلیل محتوی قرار گرفت و بر اساس گام‌های تحلیل داده‌ها نمودار مدل در ترسیم روابط بین مفاهیم طراحی گردید. سپس مدل اولیه سلامت زنان در طی بحث گروهی متمرکز و مصاحبه با صاحب‌نظران و سیاست‌گذاران کلیدی حوزه سلامت مورد نظرخواهی و اصلاح قرار گرفت. این مدل در گروه سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی ایران نهایی و مدل سلامت زنان فرمهر نامیده شد. یافته‌ها: مدل سلامت زنان فرمهر به ابعاد ملی و محلی، مذهبی و فرهنگی زندگی زنان ایرانی توجه نموده است. عناصر تشکیل‌دهنده آن شامل 53 عامل است که به ترتیب عبارتند از: 17 عامل در سطح فرد، 8 عامل در سطح خانواده که هر یک در سه گروه موضوعی، و 24 عامل در سطح اجتماع که در چهار گروه موضوعی دسته‌بندی شده‌اند. 4 عامل یا عنصر زیربنایی مؤثر بر سلامت زنان نیز در یک گروه موضوعی در مدل قرار دارند. نتیجه‌گیری: چارچوب مفهومی و مدل سلامت زنان فرمهر به عنوان ابزاری برای درک بهتر ابعاد سلامت زنان و عوامل مؤثر بر آن، تحلیل اطلاعات و ارزیابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این چارچوب و مدل روابط بین ابعاد مختلف سلامت زنان و نقش‌ها و دوره‌های زندگی زنان و عوامل مؤثر خارجی در یک مجموعه درنظر گرفته شده وکاربرد آن در توصیف روابط جنسیتی در خانواده، جامعه، و تعیین شاخص‌های مناسب و سازگار با شرایط است که ارزیابی و مقایسه وضعیت سلامت زنان و مراقیت‌های آنان را با پایداری و اعتبار لازم در سطح ملی و بین‌المللی امکان‌پذیر می‌نماید . مدل فرمهر در مقایسه با سایر مدل‌ها علاوه بر در نظر گرفتن تمامی حوزه‌های مؤثر از بسط بیشتری در هر حوزه در تعداد لایه‌ها و عوامل تعیین کننده هر لایه برخوردار است. این امر در حوزه خانواده و باورهای دینی و معنوی و اعتقادی بارز است. Ahmadi B1,2 (Pharm D, MPH, PhD), Farzadi F2,3 <a name="_ftnref1">* </a>(MD, PhD), Dejman M4,5 (MD, MPH, PhD), Vameghi M5,6 (MD), Mohammadi F4,5 (PhD), Mohtashami B5 (MSc), Sadighi J5,7 (MD, PhD), Tajvar M1,5 (PhD) 1 School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran 2 Women’s Health Scientific group, Academy of Medical Sciences, Tehran, Iran 3 Health Services Management Group of Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran 4 Social Determinant of Health Research center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran 5 Women’s Health Scientific group, Academy of Medical Sciences, Tehran, Iran 6 Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran 7 Mother and child Health Group of Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR, Tehran, Iran Received: 28 Jul 2013, Accepted: 10 Nov 2013 Abstract Introduction: Women's health is a broad concept that includes physical, psychological, social, cultural, and spiritual aspects, and is influenced by social, political, economic and biological factors. This definition offers a conceptual framework for an effective and relevant approach to women’s health promotion and disease prevention. Understanding women’s health is not only an emphasis on influences of biological factors and health care but also in a wider range of determinants of health such as education, culture and economy. There is no known national women’s health model to identify influencing factors, show their relationships and correlations in a schematic collection, and able to be used as a tool in defining indicators of health status, health promotion strategies and priorities for Iranian women. Women’s Health Scientific group in IRI Academy of Medical Sciences recognized this need and attempted for a theoretical model to explain the factors affecting health of Iranian women. This paper reviews and evaluates existing theoretical frameworks and models for health, and introduces a designed women’s health model (Farmehr) regarding aspects of the national, local, religious and cultural life of Iranian women. Methods: In this qualitative study, authoritative medical information were searched and collected from national and international databases. Documents were content analyzed by holding 23 expert meetings and based on concepts from existing models by which the content analyzed matrix was designed. Analyzing was used to facilitate the understanding and conceptualization of the findings and preliminary model was developed. Then in two stages of six deep interviews and one focus group discussions with 15 key health experts and policy makers, their comments were considered and applied to the model. The women’s health model for I.R.I. Academy of Medical Sciences (Farmehr) was finalized. Results: The constituent elements in Farmehr women's health model include 53 elements, in which 17 elements are in individual level, 8 elements are in family level, and 24 elements are in social level. They all are divided in four subject groups. There are also four basic and fundamental elements affecting women’s health in an underlying subject group in the model. Conclusion: The Farmehr conceptual framework and model can be used as a tool for better understanding of women's health, its affecting factors, data analysis and evaluation. In this model, relations between different aspects of women’s health, their multiple roles in life and external affecting factors are considered in one collection. It can be used to describe gender relations in the family, community, and to define appropriate health indices compatible with the conditions. So it makes possible to compare and evaluate women‘s health care and status more sustainable and credible in national and international levels. Key words: women’s health, conceptual framework, health model, Iran Please cite this article as follows: Ahmadi B, Farzadi F, Dejman M, Vameghi M, Mohammadi F, Mohtashami B, et al. Farmehr Model: Iranian Women’s Health Conceptual Framework. Hakim Research Journal 2014 16(4): 337- 348. <hr width="33%" size="1" > <a name="_ftn1"> * </a>Corresponding Author: Health Metrics Research Center, Iranian Institute for Health Sciences Research, ACECR., No. 51 Vahid Nazari St., South Felestin St., Enghelab Ave., Tehran, Iran. Tel: +98- 21- 66951876-9, Fax: +98- 21- 66480805. E-mail: <a href="file:///C:/Users/Dell/Downloads/faranakfarzadi@yahoo.com">faranakfarzadi @yahoo.com </a> سلامت زنان، چارچوب مفهومی، مدل سلامت، ایران 337 348 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-518&slc_lang=fa&sid=1 Ahmadi B بتول احمدی No Farzadi F فرانک فرزدی faranakfarzadi@yahoo.com Yes Dejman M معصومه دژمان No Vameghi M مروئه وامقی No Mohammadi F فرحناز محمدی No Mohtashami B بتول محتشمی No Sadighi J ژیلا صادقی No Tajvar M مریم تاجور No