fa برنامه‌های اجتماع‌محور مشارکتی مرتبط با سلامت در جمهوری اسلامی ایران - نقاط قوت، چالش‌ها و درس‌های آموخته شده- <p></p><p>  <strong>مقدمه:</strong> امروزه توسعه رویکردهای مشارکتی با تأکید بر توانمندسازی جامعه به عنوان یک ابزار مهم در ارتقای سلامت شناخته شده است. هدف این مطالعه، بررسی نقاط قوت، ضعف، چالش‌ها و درس‌های آموخته شده از برنامه‌های اجتماع‌محور مشارکتی در ایران می‌باشد. </p><p> <strong> روش کـار:</strong> در این مطالعه کیفی، 13 برنامه اجتماع‌محور مشارکتی در سه محور حاکمیت و رهبری، مشارکت مردم/ ذی‌نفعان و توانمندسازی جامعه مورد بررسی قرار گرفتند. </p><p>  <strong>یافته‌ها:</strong> بر طبق مطالعه انجام شده، بیشترین نقاط قوت در محور حاکمیت و رهبری، وجود روحیه همدلی و انگیزه بالای داوطلبین در ارایه خدمات و جلب کمک‌های مردمی بود و مهم‌ترین نقطه ضعف در این محور شامل عدم مشارکت فعال مردم در فرآیند تصمیم‌گیری در سطح کلان، عدم وجود برنامه منسجم ارزشیابی و نظارت، و کمبود حمایت‌های لازم از سوی سیاست‌گذاران بود. در محور مشارکت، وجود زنان داوطلب و استفاده از پتانسیل بالای آنان، نقطه قوت، و عدم مشارکت مردان و ضعف کار تیمی به عنوان نقاط ضعف مطرح گردید. وجود برنامه توانمندسازی جامعه از بزرگ‌ترین نقاط قوت این برنامه‌ها و عدم به روز رسانی مناسب آن از چالش‌های مطرح شده توسط پاسخ‌دهندگان بود. </p><p>  <strong>نتیجه‌گیری:</strong> توانمندسازی مردم، سازمان‌های غیردولتی و سیاست‌گذاران در زمینه اصول و مکانیسم‌های جلب همکاری‌های مشارکتی، تقویت کار تیمی و تأمین منابع لازم، نقش بسزایی در پیشبرد برنامه‌های مشارکتی اجتماع‌محور ایفا می‌نماید. </p><p>  </p> <p> <strong> </strong></p><p>  Dejman M¹ (MD, PhD), Forouzan A¹ (MD, PhD), Baradaran Eftekhari M² <a name="_ftnref1"><u>*</u> </a>(MD, MPH), Malek Afzali H³ (MD, PhD), Djalalinia S⁴ (MSc), Paikari N⁴ (MSc), Falahat K⁵ (MSc), Vameghi M ¹ (MD),  MirabzadehA⁶(MD, PhD) </p><p>  </p><p align="center"> ¹<i>Department of Social Welfare, Social Determinants of Health Research Center, </i><i /></p><p align="center"> <i> Welfare and Rehabilitation University of Medical Sciences, Tehran, Iran </i><sup /></p><p align="center"> ²<i>Undersecretary for Research and Technology, Ministry of Health and Medical Education, Social Determinants of Health Research Center, Welfare and Rehabilitation University of Medical Sciences, Tehran, Iran </i></p><p align="center"> ³<i>Department of Public Health, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </i></p><p align="center"> ⁴<i>Undersecretary for Research and Technology, Ministry of Health and Medical Education Metabolism and Endocrinology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran </i></p><p align="center"> ⁵<i>Undersecretary for Research and Technology, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran </i></p><p align="center"> <i>⁶</i><i>Department of Social Determinants of Health, Social Determinants of Health Research Center, </i><i /></p><p align="center"> <i> Welfare and Rehabilitation University of Medical Sciences, Tehran, Iran </i><sup /></p><p align="center">  </p><p align="center"> <strong> Received: 31 Jul 2011, Accepted: 22 Jul 2012 </strong></p><p>  </p><p>  </p><p> <strong> Abstract </strong></p><p>  </p><p> <strong> Introduction: </strong>Nowadays, the development of participatory approaches with emphasis on community empowerment is recognized as an important tool in health promotion. The present study was conducted to assess the strengths, weaknesses, challenges and lessons learned from participatory community-based programs in the Islamic Republic of Iran.</p><p> <strong> Methods: </strong><i />In this qualitative study, thirteen community-based participatory programs related to health have been assessed in leadership, community participation/other stakeholders and capacity building themes. </p><p> <strong> Results: </strong>In this study, the main strength of leadership was volunteers` motivation in service delivery and community resource mobilization. The weak points were lack of community participation in decision-making process in national level, lack of regular monitoring and evaluation programs, and lack of appropriate policymakers` supports. In participation axes, the partnership of women was as the strength and lack of male participation and weakness of team working were as the challenges of the programs. Moreover, the participatory process of community empowerment was important as well as the other strengths in many programs and lack of appropriate update was the weak point. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>Capacity building of community, NGOs and policymakers are important in cooperation mechanisms, partnership, team working and resource mobilization fields in development of participatory community-based programs. </p><p>  </p><p> <strong> Key words: </strong>e mpowerment, participatory community-based programs, leadership </p><p> <strong> </strong></p><p>  </p><br clear="all" ><p> <strong> Please cite this article as follows: </strong></p><p>  Dejman M, Forouzan A, Baradaran Eftekhari M, Malek Afzali H, Djalalinia S, et al. Community-based Participatory Programs related to Health in Islamic Republic of Iran: Strengths, Challenges and Lessons learnt. Hakim Research Journal 2012 15(3): 185- 191. </p><p>  </p><br clear="all" ><hr size="1" width="33%" ><p> <a name="_ftn1"> <u>*</u> </a>Corresponding Author: Azadi Avenue, opposite to Avesta Park, Undersecretary for Research and Technology. Tel: +98- 21- 64892607, Fax: +98- 21- 66582540, E-mail: <a href="file:///F:/Dell/Desktop/Elham/Hakim%20J/پاییز%2091/eftekharimonir@yahoo.com"><u>eftekharimonir@yahoo.com</u> </a></p> برنامه اجتماع‌محور مشارکتی، حاکمیت و رهبری، توانمندسازی 185 191 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-457&slc_lang=fa&sid=1 Dejman M معصومه دژمان No Forouzan A آمنه‌ستاره فروزان No Baradaran Eftekhari M منیر برادران‌افتخاری eftekharimonir@yahoo.com Yes Malek Afzali H حسین ملک‌افضلی No Djalalinia S شیرین جلالی‌نیا No Paikari N نیلوفر پیکری No Falahat K کتایون فلاحت No Vameghi M مروئه وامقی No Mirabzadeh A آرش میراب‌زاده No