Hakim Research Journal

fa بهبود کیفیت و بهره وری در مجتمع آموزشی، پژوهشی و درمانی امام رضا(ع): مدیریت توزیع منابع انسانی پرستاری در بخش‌های بالینی بیمارستان Improving Quality and Productivity at Imam Reza Educational, Research, and Treatment Complex: Management of Nursing Human Resource Distribution in Hospital Clinical Wards عمومى General مروری Review مقدمه: مدیریت و توزیع عادلانه منابع انسانی پرستاری یکی از چالش‌های اساسی نظام سلامت، به‌ویژه در بیمارستان‌های بزرگ و آموزشی است. توزیع نامتوازن نیرو، نبود استاندارد مشخص و فقدان داده‌های قابل اتکا، می‌تواند منجر به کاهش کیفیت مراقبت، نارضایتی کارکنان و افت بهره‌وری سازمانی شود. این مطالعه با هدف طراحی و اجرای یک الگوی استاندارد برای مدیریت توزیع منابع انسانی پرستاری در بخش‌های بالینی بیمارستان انجام شده است. روش‌کار: این پژوهش از نوع اقدام پژوهی بوده و با رویکرد ترکیبی کمی و کیفی در مجتمع آموزشی، پژوهشی و درمانی امام رضا(ع) مشهد در سال 1402 اجرا شد. مراحل مطالعه شامل شناسایی مسئله، تحلیل و اولویت‌بندی ذینفعان با استفاده از ماتریس قدرت-منافع، مرور شواهد داخلی و خارجی، انتخاب روش مناسب برآورد نیروی انسانی، طراحی ابزار محاسباتی و اجرای مداخله بود. داده‌ها از طریق بازدید میدانی، جلسات گروهی متمرکز، بررسی اسناد و بارگذاری اطلاعات در فایل اکسل و داشبورد پایش آنلاین جمع‌آوری و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد عدم وجود استاندارد واحد و شفاف در توزیع نیروی پرستاری، منجر به برداشت‌های سلیقه‌ای، بی‌اعتمادی سرپرستاران و درخواست‌های مکرر افزایش نیرو شده بود. با استقرار الگوی استاندارد توزیع و چینش نیروی انسانی مبتنی بر ظرفیت تخت، نوع بخش و سطح مراقبتی بیماران، وضعیت کمبود و مازاد نیرو در بخش‌های مختلف شناسایی و امکان جابه‌جایی هدفمند نیروها فراهم شد. همچنین طراحی داشبورد آنلاین، پایش مستمر و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده را تسهیل کرد. نتیجه‌گیری: استقرار یک نظام استاندارد و داده محور برای مدیریت توزیع منابع انسانی پرستاری، ضمن افزایش شفافیت و عدالت سازمانی، می‌تواند به بهبود بهره‌وری، ارتقای کیفیت مراقبت و افزایش پذیرش تغییر در میان ذینفعان منجر شود. این الگو قابلیت تعمیم و به‌کارگیری در سایر بیمارستان‌های مشابه را دارد. <div style="text-align: justify;">Introduction: The management and equitable distribution of nursing human resources is one of the fundamental challenges of the health system, particularly in large and teaching hospitals. Imbalanced workforce distribution, lack of clear standards, and absence of reliable data can lead to reduced quality of care, staff dissatisfaction, and decreased organizational productivity. This study aimed to design and implement a standard model for managing the distribution of nursing human resources across clinical hospital wards. Methods: This study was conducted as an action research using a mixed quantitative-qualitative approach at Imam Reza Educational, Research, and Treatment Complex in Mashhad in 2023. The study phases included problem identification; stakeholder analysis and prioritization using the power–interest matrix; review of national and international evidence; selection of an appropriate method for workforce estimation; design of a computational tool; and implementation of the intervention. Data were collected and analyzed through field observations, focus group discussions, document review, and data entry into Excel files and an online monitoring dashboard. Results: The findings showed that the lack of a unified and transparent standard for nursing workforce distribution had led to subjective interpretations, distrust among head nurses, and repeated requests for staff increases. By implementing a standard workforce distribution and allocation model based on bed capacity, ward type, and patients’ level of care, shortages and surpluses of nursing staff across different wards were identified, enabling targeted staff redeployment. Additionally, the development of an online dashboard facilitated continuous monitoring and data-driven decision-making. Conclusion: The implementation of a standard, data-driven system for managing the distribution of nursing human resources enhances transparency and organizational equity and can improve productivity, quality of care, and stakeholder acceptance of change. This model is transferable and can be applied in other similar hospitals.</div> توزیع نیروی پرستاری, بهبود کیفیت خدمات سلامت, بهره‌وری بیمارستانی, مدیریت منابع انسانی Nursing workforce allocation, Healthcare quality improvement, Hospital productivity, Human resource management 130 140 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-730&slc_lang=fa&sid=1 Minoo Armand مینو آرمند No Imam Reza Educational, Research and Treatment Complex, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. مجتمع آموزشی پژوهشی و درمانی امام رضا (ع،) دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Ali Khorsand Vakilzadeh علی خورسند وکیل زاده No Associate Professor, Department of Acupuncture and Complementary Medicine, School of Persian and Complementary Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشیار گروه طب چینی و مکمل، دانشکده طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Saeed Majdi سعید مجدی No Imam Reza Educational, Research and Treatment Complex, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. مجتمع آموزشی پژوهشی و درمانی امام رضا (ع)، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Elham Khatooni الهام خاتونی 0000-0002-4271-9844 No Education and Research Group, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه آموزش و پژوهش، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Fatemeh Zahra Ahmadi فاطمه زهرا احمدی 0009-0001-9505-2895 No Education and Research Group, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه آموزش و پژوهش، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Mahdi Yousefi مهدی یوسفی yousefimh@mums.ac.ir Yes Associated professor of health econimics, School of public health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشیار اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.