Hakim Research Journal

fa الزامات زیرساختی گذار به نظام پرداخت مبتنی بر ارزش در بخش دیالیز ایران: یک تحلیل کیفی Infrastructural Prerequisites for Transitioning to a Value-Based Payment System in Iran's Dialysis Sector: A Qualitative Analysis عمومى General پژوهشی Original مقدمه: همودیالیز رایج‌ترین درمان جایگزین عملکرد کلیه در نارسایی پیشرفته کلیوی و بسیار پرهزینه است. یکی از راهکارهای مورد استفاده برای ارتقاء کارایی و کیفیت در خدمات دیالیز استفاده از نظام پرداخت مناسب است. مطالعه حاضر به بررسی زیرساخت‌های لازم برای حرکت به سمت پرداخت‌های مبتنی بر ارزش برای خدمات دیالیز می‌پردازد. روش‌کار: این مطالعه کیفی با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و عمیق با صاحب‌نظران و ذینفعان کلیدی سطوح مختلف نظام سلامت در سال 1400 انجام شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوای قراردادی و نرم‌افزار MAXQDA  نسخه ۲۰۲۰ تحلیل شدند. یافته‌ها: داده‌&lrm;ها پس از مصاحبه با 30 نفر از صاحب‌نظران و متخصصان حوزه پرداخت، شامل متخصصان دانشگاهی، نفرولوژیست‌ها، مسئولان وزارت بهداشت، سیاست‌گذاران، مدیران ارشد و میانی، و کارکنان سازمان‌های بهداشتی-درمانی و بیمه‌ای به اشباع نظری رسید. چهار طبقه اصلی و یازده زیر طبقه به عنوان الزامات زیرساختی شناسایی شدند. چهار حوزه اصلی شامل زیرساخت حکمرانی و نظارت با محورهای قانونمندی، نظارت اثربخش و پایش؛ زیرساخت منابع و توانمندسازی با مؤلفه‌های تأمین مالی پایدار، جبران کمبود نیروی انسانی و آموزش؛ زیرساخت اطلاعاتی و فناوری با تاکید بر یکپارچگی داده‌ها، توسعه سامانه‌های پایش و همکاری چندذینفعی؛ و در نهایت راهبردهای اجرایی و پشتیبانی با تمرکز بر اجرای آزمایشی و حمایت از عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت مانند تغذیه به عنوان الزامات اساسی شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: گذار به نظام پرداخت مبتنی بر ارزش در بخش دیالیز ایران، مستلزم تقویت همزمان و برنامه‌ریزی‌شده این چهار حوزه زیرساختی است و تأکید بر عدالت و پشتیبانی از بیماران محروم به عنوان عاملی کلیدی در موفقیت نظام جدید شناخته شد. Introduction: Hemodialysis is the most common renal replacement therapy for end-stage renal disease and is associated with high costs. Implementing an appropriate payment system represents a key strategy for enhancing the efficiency and quality of dialysis services. This study aimed to identify the essential infrastructure required for transitioning toward value-based payments for dialysis services in Iran. Methods: This qualitative study was conducted in 2021 using in-depth, semi-structured interviews with key experts and stakeholders across different levels of the healthcare system. Data were analyzed through conventional content analysis using MAXQDA software version 2020. Results: Data saturation was achieved after 30 interviews. Analysis revealed four main categories of infrastructure requirements: governance and oversight infrastructure, encompassing regulatory frameworks, effective monitoring, and evaluation mechanisms; resource and empowerment infrastructure, involving sustainable financing, addressing human resource shortages, and comprehensive training; information and technology infrastructure, data integration, development of monitoring systems, and multi-stakeholder collaboration; and finally, executive and support strategies, focusing on pilot implementation and addressing social determinants of health such as nutrition. Conclusion: The transition to a value-based payment system in Iran’s dialysis sector requires simultaneous and well-planned strengthening of these four infrastructure domains, with particular emphasis on equity and support for vulnerable patients as critical success factors. مراقبت سلامت مبتنی بر ارزش, دیالیز کلیوی, نظام پرداخت آینده‌نگر, اصلاحات نظام سلامت, ایران Value-Based Health Care, Renal Dialysis, Prospective Payment System, Health Care Reform, Iran 26 35 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-725&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Emrani زهرا عمرانی No Ph.D. in Health Economics, Assistant Professor, Department of Management Sciences and Health Economics, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دکتری تخصصی اقتصاد سلامت، استادیار، گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Mohammadreza Amiresmaili محمدرضا امیراسماعیلی No Ph.D. in Health Services Management, Professor, Health in Disasters and Emergencies Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. دکتری تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، استاد، مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Rajabali Daroudi رجبعلی درودی No Ph.D. in Health Economics, Associate Professor, Department of Health Management, Policy and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دکتری تخصصی اقتصاد سلامت، دانشیار، گروه مدیریت، سیاست گذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Mohammad Taghi Najafi محمدتقی نجفی No Nephrologist, Associate Professor, Department of Nephrology, Imam Khomeini Hospital Complex, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. فوق تخصص نفرولوژی، دانشیار، گروه نفرولوژی، بیمارستان امام خمینی(ره)، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Ali Akbari sari علی اکبری ساری akbarisari@tums.ac.ir Yes Ph.D. in Health Policy and Management, Professor, Department of Health Management, Policy and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دکتری سیاستگذاری سلامت، استاد، گروه مدیریت، سیاست گذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.