Hakim Research Journal

fa بهبود کیفیت و بهره‌وری در مجتمع آموزشی، پژوهشی و درمانی امام رضا(ع): مدیریت راندمان اتاق‌های عمل Improving Quality and Efficiency in Imam Reza Educational, Research and Treatment Complex: Operating Room Efficiency Management عمومى General پژوهشی Original مقدمه: مدیریت بهینه اتاق‌های عمل برای ارتقای بهره‌وری، ایمنی بیمار، کیفیت خدمات و رضایت کارکنان در نظام سلامت حیاتی است. رضایت بخش نبودن راندمان اتاق‌های عمل در مجتمع بیمارستانی امام رضا (ع) مشهد مهم‌ترین دلیل اجرای این پژوهش بود. هدف این پژوهش، طراحی نظام‌نامه راهبردی مدیریت اتاق‌های عمل و ارزیابی اثر اجرای آن در این بیمارستان بود. روش کار: این مطالعه از نوع بهبود کیفیت و مداخله‌ای قبل و بعد و در قالب اقدام پژوهی، در مجتمع بیمارستانی امام رضا (ع) مشهد در سال 1402 انجام شد. نظام‌نامه راهبردی مدیریت اتاق‌های عمل طراحی و اجرا شد. داده‌ها از طریق سنجش شاخص‌های مختلف شامل زمان استفاده، تعداد بیماران، راندمان و برخی شاخص های تکمیلی دیگر در محور‌های بهداشت محیط، کنترل عفونت، مدیریت خطا، مدیریت دارویی، مراقبت‌های اورژانس، مراقبت‌های بیهوشی و جراحی، مراقبت‌های حاد، مراقبت‌های عمومی بالینی؛ و پرسشنامه رضایت شغلی کارکنان گردآوری گردید. تحلیل آماری شاخص های عملکردی با آزمون تی-زوجی و روش بوت‌استرپ (bootstrap paired T test) در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 صورت گرفت. یافته‌ها: میانگین ساعات استفاده از اتاق عمل، تعداد بیماران و راندمان کلی به‌ترتیب ۲۱%، ۱۵% و۲۰% افزایش یافت(p<0.05). شاخص‌های کیفی نیز در حوزه‌های کنترل عفونت، مدیریت خطا، مدیریت دارویی، مراقبت‌های اورژانس، مراقبت‌های بیهوشی و جراحی و مراقبت‌های حاد بهبود معنادار نشان دادند. رضایت‌مندی کارکنان در مؤلفه‌هایی چون فرصت‌های ترفیع، محیط کار و روابط همکاران بهبود یافت. نتیجه‌گیری: اجرای این نظام‌نامه با رویکرد استانداردسازی فرآیندها، پایش مستمر و مشارکت تیمی توانست بهره‌وری، کیفیت خدمات و رضایت کارکنان را ارتقاء دهد. نتایج می‌تواند مبنای طراحی سیاست‌های ملی مدیریت اتاق عمل و الگویی برای سایر بیمارستان‌ها باشد.   Background: Optimal operating room management is essential for enhancing productivity, patient safety, service quality, and staff satisfaction in healthcare systems. In Imam Reza University Hospital in Mashhad, low operational efficiency, threatened resource productivity, patient safety, and staff satisfaction. This study aimed to evaluate the impact of implementing a strategic operating room management guideline on quantitative and qualitative performance indicators and staff satisfaction. Methods: This pre-post interventional quality-improvement study was conducted at Imam Reza Educational, Research and Treatment Complex, Mashhad, Iran in 2023. A comprehensive strategic operating room guideline was developed and implemented. Data were collected using quantitative performance indicators (operating room utilization hours, number of patients, overall efficiency), eight qualitative domains (environmental health and waste, infection prevention and control, error management, medication management, emergency care, anesthesia and surgical care, critical care, and general clinical care), and a validated staff job-satisfaction questionnaire. Paired t-test analyses with bootstrap resampling were performed using SPSS version 26. Results: After implementation, operating room utilization rose by 21%, surgical volume by 15%, and overall efficiency by 20% (p < 0.05). Most qualitative domains improved, notably infection control, error and medication management, emergency, anesthesia, surgical, and critical care. Staff satisfaction improved markedly in work environment, direct supervision, promotion opportunities, nature of work, and coworker relationships. Conclusion: Implementation of the strategic operating room guideline through process standardization, continuous monitoring, and team-based participation successfully enhanced productivity, service quality, and staff satisfaction. The findings can serve as a foundation for national operating room management policies and provide a replicable model for other hospitals. مدیریت راندمان, اتاق عمل, بهره‌وری , رضایت‌مندی کارکنان Efficiency management, Operating room, Productivity, Staff satisfaction, Quality improvement 56 69 http://hakim.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-721&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Yousefi مهدی یوسفی No Associate Professor of Health Economics, Faculty of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشیار اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Malihe Hemmati ملیحه همتی No Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Atoosa Ariafar آتوسا آریافر No Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Ali Khorsand Vakilzadeh علی خورسند وکیل زاده No Associate Professor, Department of Acupuncture and Complementary Medicine, School of Persian and Complementary Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشیار گروه طب چینی و مکمل، دانشکده طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Elham Khatooni الهام خاتونی No PhD Candidate in Epidemiology, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران، تهران، ایران. Fatemeh Zahra Ahmadi فاطمه زهرا احمدی fz-ahmadi@razi.tums.ac.ir 0009-0001-9505-2895 Yes PhD Student in Health Policy, Department of Health Management, Policy & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشجوی دکترای سیاست‌گذاری سلامت، گروه مدیریت، سیاست‌گذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران ، تهران، ایران.